Sterft de verkiezingsposter naast de voordeur uit? 'Ik kreeg een ei tegen het raam vanwege mijn Lodewijk Asscher-poster'
In dit artikel:
Raamverkiezingsposters zijn steeds zeldzamer geworden; waar vroeger gevels en huiskamerramen vol politieke reclame hingen, kom je nu vooral losse, commerciële borden en hier en daar een groot weilandbord tegen. Een van de weinige uitzondering is de 85‑jarige Jakob Koning uit Oldekerk, die trots een CDA‑poster van lijsttrekker Henri Bontenbal in zijn raam heeft hangen. Koning, oud‑veehouder en jarenlange ARP/CDA‑stemmer, waardeert Bontenbals andere toon en plaatst de poster uit politieke betrokkenheid en gewoonte.
Landelijk zien campagneadviseurs en politicologen de afname met zorg. Campagnestrateeg Bianca Pander wijst op dalende partijledenaantallen en toegenomen polarisatie: bedreigingen en beledigingen raken ook lokale politici en vrijwilligers, waardoor minder mensen geneigd zijn zichtbare steun te tonen. Politicoloog Kees Aarts plaatst het verschijnsel in historisch perspectief: in de jaren zestig werden miljoenen posters gedrukt en vormden ze een buurtgebonden vorm van politieke discussie. Die massa‑campagnes maakten plaats voor gehuurde reclameplekken en anoniemer publiek debat — mede omdat veel kiezers hun keuze tot het laatste moment uitstellen en het aantal partijen is toegenomen.
Enkele bewoners in Groningen illustreren de veranderende praktijk. Ruth Beijert hangt uit gewoonte een GroenLinks‑PvdA‑poster voor het raam; ze wil hiermee solidariteit uitstralen, maar heeft eens een ei naar haar raam gekregen. Ilse de Wit zet een Partij voor de Dieren‑poster neer als waardegerichte tegenstem. Overigens tonen onderzoeken volgens Aarts dat raamposters weinig effect hebben op stemgedrag — buren weten meestal al waarvoor iemand staat — al kunnen ze soms nog een voorbijganger prikkelen.
Kort gezegd: het zichtbare, buurtgebonden reclamebord dat vroeger politiek gespreksstof leverde, is grotendeels verdwenen. Campagnes verplaatsen zich naar betaalde locaties en online kanalen, terwijl zichtbare politieke betrokkenheid aan de voordeur afneemt door veranderde lidmaatschapsstructuren, strategische keuzeschommelingen van zwevende kiezers en angst voor agressieve reacties. Toch blijven incidentele raamposters fungeren als persoonlijk signaal van betrokkenheid en overtuiging.