Stelling | 'Thuisonderwijs is niet nodig met openbaar onderwijs'

In dit artikel:

In Nederland volgen naar schatting 2.500 tot 2.850 kinderen geen reguliere school vanwege de levensovertuiging van hun ouders. Dat aantal steeg van ongeveer 800 in 2017 naar 2.475 in schooljaar 2023/2024. Ouders die hiervoor kiezen beroepen zich op artikel 5 onder b van de leerplicht: zij hoeven hun kind niet in te schrijven en zijn zelf verantwoordelijk voor diens opvoeding en onderwijs. Er gelden geen kwaliteitseisen of structureel toezicht op dat thuisgegeven onderwijs.

De Hoge Raad bepaalde op 21 april dat zulke vrijstellingen voortaan alleen verleend mogen worden wanneer er geen openbare school in de buurt is. Die uitspraak verandert echter niets aan de concrete status van de duizenden kinderen die al een vrijstelling hebben; het is onduidelijk hoe hun situatie nu moet worden afgehandeld.

Instanties en belangenverenigingen zijn verdeeld. Het Nederlands Jeugdinstituut noemt uiteenlopende motieven van ouders, variërend van religieuze overtuigingen tot opvattingen over tempo en pedagogiek. De Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs vindt de uitspraak problematisch: volgens haar wordt hiermee impliciet gesteld dat openbaar onderwijs voor iedereen passend is, waardoor het bestaan van bijzondere scholen—zoals religieuze scholen—wordt aangetast.

De uitspraak werpt vragen op over de balans tussen ouderlijke vrijheid, onderwijskwaliteit en de positie van bijzondere scholen in het Nederlandse onderwijssysteem.