Steenuilen helpen? Plaats een muizenruiter

In dit artikel:

In het Jaar van de Steenuil 2026 stimuleert Vogelbescherming het leefgebied van steenuilen door onder meer muizenruiters te verspreiden: eenvoudige houten constructies waarop gras kan worden gedroogd en die muizen schuil- en voedselplekken bieden voor roofvogels. De muizenruiters worden vervaardigd door vrijwilligers van Vogelrevalidatiecentrum Zundert; beheerder Annemarie Brosens licht het principe toe en legt uit dat het ontwerp is afgeleid van de traditionele hooiruiter (zes palen: drie schuin rechtop en drie liggers).

Muizenruiters werken vooral in gemengd cultuurlandschap en op boerenerven met struiken, heggen en een nestkast in de buurt — omstandigheden waarin steenuilen graag jagen en langdurig terugkeren. Volgens Brosens is dit een vorm van natuurlijke plaagbestrijding: “Als je muizen wilt bestrijden, moet je hun natuurlijke vijanden aantrekken, zoals de steenuil, torenvalk en kerkuil.” Muizenruiters versterken die natuurlijke balans samen met beplanting en nestgelegenheid.

Vogelwerkgroepen en andere vrijwilligers kunnen dit jaar muizenruiters aanvragen voor erven, bedrijventerreinen, moestuinen en maneges; ook nestkasten en beplanting zijn beschikbaar via het speciaal opgerichte Steenuilenfonds van Vogelbescherming. Voor Vogelrevalidatiecentrum Zundert vormen de bouw en verkoop van muizenruiters en nestkasten een belangrijke inkomstenbron: de opvang werkt grotendeels met vrijwilligers en ontvangt geen structurele subsidie.

In de opvang komen regelmatig steenuilen binnen — vaak jonge vogels die uit schoorstenen zijn gevallen — die na herstel weer uitgezet worden, bij voorkeur met passende nestkasten of terug naar hun vindregio zodat ze hun eigen territorium en partner kunnen hervinden.