Steeds vaker Saharazand in de lucht, luchtwegpatiënten de dupe

In dit artikel:

Een internationaal onderzoeksteam laat in Nature zien dat er steeds meer fijn Saharastof naar Europa waait, met ook in Nederland een meetbare toename. Op basis van duizenden metingen op ruim honderd plekken concludeert de groep dat de hoeveelheid woestijnstof in de lucht hier in tien jaar tijd met ongeveer 10 tot 25 procent is gestegen. Vooral in Zuid-Europa heeft dat gevolgen voor de gezondheid: op slechte stofdagen kan Saharastof daar al goed zijn voor een derde van de WHO-norm voor fijnstof, wat volgens de onderzoekers leidt tot meer ziekenhuisopnames en mogelijk meer sterfgevallen bij mensen met luchtwegklachten.

De verklaring ligt waarschijnlijk bij verwoestijning in Afrika, die door klimaatverandering wordt versterkt. Uit metingen in Alpen-ijskolommen blijkt dat de aanvoer van Saharastof sinds de pre-industriële tijd meer dan is verdubbeld. Niet zozeer het aantal stofstormen neemt toe, maar wel hun intensiteit, waardoor ze meer stof richting Europa transporteren. In ons deel van Europa is de concentratie gemiddeld 2,1 microgram per kubieke meter lucht, met pieken tijdens stofstormen. Volgens deskundigen speelt dit ook een rol bij de efficiëntie van zonneparken, al is het effect op zonnepanelen op daken klein.

NIOZ-onderzoeker Jan-Berend Stuut noemt de ontwikkeling zorgwekkend en wijst erop dat het gaat om een mogelijk onomkeerbaar proces waarin klimaatverandering ook de atmosferische circulatie verandert. Als bijkomstigheid merkt hij op dat een deel van het Saharazand radioactief is geworden door Franse kernproeven in de Algerijnse woestijn.