Steeds meer werknemers zijn op Bevrijdingsdag vrij, maar kosten lopen flink op

In dit artikel:

Werkgeversvereniging AWVN signaleert dat Bevrijdingsdag bij een groeiend aantal cao’s ieder jaar als vrije dag wordt opgenomen, maar waarschuwt dat veel bedrijven niet zomaar kunnen sluiten. AWVN analyseert jaarlijks ruim vijfhonderd cao’s en ziet een toename van werkgevers die 5 mei structureel vrijgeven: van 8 procent in 2022 naar 13 procent vorig jaar; cijfers voor dit jaar ontbreken nog. Tegelijk blijft 79 procent vasthouden aan het traditionele systeem van eens in de vijf jaar vrij, en in 67 cao’s komt Bevrijdingsdag helemaal niet voor.

Sinds 1945 geldt de regel van één keer per vijf jaar; eind jaren negentig werd 5 mei een nationale feestdag, maar die status verplicht werkgevers niet tot verlof. De migratie naar jaarlijkse vrije dagen werd mede gestimuleerd door de oproep van toenmalig demissionair premier Mark Rutte in 2021 om 5 mei elk jaar vrij te maken.

AWVN-woordvoerder Jannes van der Velde wijst op de financiële consequenties voor werkgevers: een extra vrije dag betekent doorbetaling van lonen zonder productiviteit. CBS-cijfers noemen loonkosten van gemiddeld €47,60 per gewerkt uur; voor een bedrijf met 100 werknemers komt dat neer op ruim €38.000 aan loonkosten voor één dag. Van der Velde rekent globaal met €400 per werknemer per dag en schat de landelijke impact — afhankelijk van wie onder cao valt — uiteindelijk op ongeveer €1,5–2 miljard.

Ook operationele beperkingen spelen mee: in sectoren met continue processen, zoals procesindustrie en chemie, kan productie niet zomaar stilgelegd worden. Daarnaast draaien horeca, politie, brandweer en zorg vaak gewoon door, wat verschuivingen in werkzaamheden veroorzaakt. Werkgevers moeten dus per bedrijf en sector een afweging maken; er bestaat geen algemene verplichting.