Steeds meer natuurbranden op militaire oefenterreinen - maar hoogste generaal vindt stoppen geen optie
In dit artikel:
In twee dagen tijd braken op vier Nederlandse militaire oefenterreinen grote natuurbranden uit, waarmee de laatste weken weer nadruk kwam op een terugkerend probleem. De grootste brand woedde woensdag bij ’t Harde in Gelderland; de rookpluim was zo omvangrijk dat die tot in Engeland zichtbaar was. De Koninklijke Marechaussee onderzoekt of militairen betrokken waren; dat onderzoek kan pas starten als de brand volledig geblust is en sporenonderzoek op het terrein mogelijk is. Defensie bevestigt dat er tijdens de uitbraak een training plaatsvond en dat ondergrondse munitie op delen van het terrein het blussen bemoeilijkte, waardoor brandweervoertuigen op paden moesten blijven en alleen gepantserde voertuigen veilig het terrein in konden.
Ook op de Oirschotse Heide (waar ongeveer 500x500 meter in vlammen opging), bij Weert en op een terrein bij Assen ontstonden de afgelopen dagen branden; op twee van die locaties werd op dat moment geoefend. Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim betreurt de overlast voor omwonenden en natuur, maar vindt dat oefeningen — ook tijdens droge periodes — doorgang moeten vinden zodat het leger getraind blijft voor crisissituaties.
De recente incidenten passen in een langer patroon: volgens het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid vonden vorig jaar 124 branden plaats op defensieterreinen, bijna het dubbele van de 66 in 2024; nationaal waren er vorig jaar veel meer natuurbranden (846 tegenover 170 in 2024), wat grotendeels samenhing met uitzonderlijke droogte. Veel incidenten blijken te ontstaan door oefen- en rookgranaten: die produceren niet alleen rook maar soms ook vuur, wat bij droogte en wind snel gras en heide doet ontvlammen. Een jaar geleden veroorzaakte een rookgranaat op de Ginkelse Heide een brand van 130 hectare met evacuaties tot gevolg.
Defensie heeft toezeggingen gedaan om van incidenten te leren en de Inspectie Veiligheid Defensie deed onderzoek, maar de uitkomsten zijn nog niet bekend. Jurist Michael Ruperti wijst erop dat er strikte procedures bestaan — zoals toestemming van een terreinopzichter — maar dat die in de praktijk niet altijd duidelijk of nageleefd zouden worden. Buiten de militaire terreinen woedde recent ook een brand in de Amsterdamse Waterleidingduinen van circa 800 m².