Steeds meer jongeren met schulden, extra vatbaar voor criminaliteit
In dit artikel:
Bij een recente gastles op het Scheepvaart en Transport College (STC) in Rotterdam vertelde de 21‑jarige ex‑gedetineerde Simeon aan leerlingen hoe hij steeds dieper in de criminaliteit belandde en waarom je niet moet kiezen voor snel, crimineel geld. De keuze voor deze school is bewust: mbo‑leerlingen met kennis van haven‑ en transportwerk zijn aantrekkelijk voor drugsnetwerken en worden volgens leerlingen al actief aangesproken.
Onderzoek en interviews verbinden schulden direct aan het risico op criminaliteit. CBS‑berekeningen voor Zicht op Ondermijning laten zien dat jongeren tot 23 jaar met schulden dertien keer vaker in de drugscriminaliteit terechtkomen; RTL Nieuws gebruikte die cijfers in de Onderwereldkaart. In Nederland hebben ruim 700.000 huishoudens problematische schulden; Rotterdam loopt voorop met het grootste aantal, meer dan 3.600 jongeren met schulden en ongeveer één op de zes huishoudens daar in de min. Een niet betaalde zorgpremie wordt genoemd als belangrijke indicator voor geldproblemen, die de laatste jaren toenemen — mede door populaire ‘achteraf betalen’‑diensten.
Criminologen en jongerenwerkers schetsen een beeld van kwetsbaarheid: financiële nood maakt jongeren beïnvloedbaarder, soms met de perceptie dat misdaad een laatste redmiddel of ‘overleven’ is. Criminelen hebben volgens experts ‘voelsprieten’ om precies die jongeren te vinden. Hulpverleners en deurwaarders signaleren een stijging van schuldenproblematiek, maar bestaande programma’s om schuld en criminaliteit te koppelen bereiken niet altijd de doelgroep en kampen met uitval — ongeveer de helft haakt af.
Als aanvulling op schuldhulp zetten organisaties ervaringsdeskundigen en ondernemersvaardigheidstrainingen in, onder meer in jeugdgevangenissen. Dat werkt volgens betrokkenen beter omdat rolmodellen herkenbaar zijn voor de doelgroep. Simeon zelf hoopt met zijn verhaal jongeren te waarschuwen: het snelle geld levert uiteindelijk niets dan problemen op en is allesbehalve stoer.