Steeds meer gebedsgenezers actief: „Beweeg eens, meneer? Genezen!"

In dit artikel:

Bij de Amsterdamse Postjeskade houdt de evangelische voorganger Andrew Ebenazar van Faith Life Ministries regelmatig grote genezingsdiensten; zijn “genezingscampagne Amsterdam” vindt plaats in de voormalige Arminiuskerk, waar rond vijftig mensen samenkomen in de hoop op herstel. Ebenazar, afkomstig uit Sri Lanka en tevens voorganger in Breda, combineert een preek over “sleutels” om wonderen te ontvangen met een praktische healing line: hij aanwijst mensen met bepaalde klachten, legt handen op schouders, bidt hardop voor bevrijding van pijn en voor het verwijderen van demonen, en roept bij enkelen herstel uit. Emotionele reacties en bekeringen maken deel uit van de avonden; soms worden ook ernstige aandoeningen zoals tumoren in het gebed genoemd.

Ebenazar is illustratief voor een groeiende groep gebedsgenezers in Nederland — namen die opduiken zijn onder meer Jelthe Kloens, Armand Lefeu, Ruben Soputan en Tom de Wal (die in januari in Tilburg kort werd vastgehouden nadat hij op straat had gebeden). Sommige gemeenten of gemeenten hebben deze activiteiten geweigerd: in Almere en Zwolle werden diensten aanvankelijk niet welkom geheten en vonden plaats op besloten locaties, terwijl Ebenazar in Amsterdam vrijuit kan doorgaan.

Prof. dr. Miranda Klaver (hoogleraar antropologie van religie, VU) ziet vooral sinds de coronapandemie een zichtbare toename van figuren met een specifieke genezingsbediening. Ze wijst op twee drijfveren: sociale media maken het eenvoudiger om snel grote aantallen mensen te bereiken, en binnen delen van de pinkster-/charismatische wereld is er een toestroom naar een letterlijke herleving van wat men beschouwt als het handelen van Jezus — genezing en demonenuitdrijving worden opnieuw prominent en soms radicaal voorgesteld. Daarbij speelt ook een theologie van maakbaarheid en voorspoed: gezondheid en succes worden gepresenteerd als Gods wil, ziekte als een vijand van wie je moet bevrijden.

Klaver waarschuwt dat veel zogenoemde wonderen volgens onderzoek niet blijvend blijken, wat tot teleurstelling en geloofscrises kan leiden, vooral wanneer mensen worden verantwoordelijk gehouden voor het uitblijven van herstel. Ze bekritiseert “hit-and-run-evangelisten” die spectaculaire avonden organiseren zonder structurele pastorale nazorg. Tegelijk stelt ze dat de behoefte aan concreet gebed en aandacht voor zieken een signaal is aan traditionele kerken: is er binnen reguliere gemeenschappen voldoende ruimte voor ziekenzalving, begeleidend pastoraat en een serieuze theologische reflectie op lijden en geloof? Klaver pleit voor meer zorgvuldige aandacht in plaats van afwijzing of ongeremde promotie van wonderclaims.