Statiegeldinzamelaar verbaasd na uitspraken wethouder: 'Er gaat al zo'n 20 miljoen euro naar Amsterdam'
In dit artikel:
In Amsterdam is een conflict ontstaan tussen wethouder Hester van Buren (afval) en stichting Verpact, dat namens verpakkingsbedrijven het statiegeldsysteem runt. De aanleiding zijn de toegenomen problemen met opengebroken prullenbakken sinds de invoering van statiegeld op blikjes. Van Buren eist dat Verpact meer bijdraagt aan het vervangen van circa 8.000 prullenbakken door robuustere modellen — een operatie die de gemeente op ongeveer 8 miljoen euro taxeert. Verpact maakte tot nu toe 1 miljoen euro beschikbaar voor een gezamenlijke aanpak, wat tot openlijke wrevel leidde.
Directeur Hester Klein Lankhorst reageert verbaasd op de publieke aantijgingen, waaronder Van Burens opmerking dat Verpact “een half miljard euro op de bank heeft staan”. Klein Lankhorst noemt die bewering misleidend en benadrukt dat het balansbedrag (496 miljoen euro aan liquide middelen) nodig is om de contractuele verplichtingen tegenover 342 gemeenten te dekken. Ze wijst erop dat Verpact vorig jaar een verlies van ongeveer 35 miljoen euro boekte en werkt zonder winstoogmerk volgens het principe dat de vervuiler betaalt.
Verder legt Klein Lankhorst uit dat Amsterdam al jaarlijks substantiële vergoedingen ontvangt via het statiegeldstelsel: zij rekent op ongeveer 20 miljoen euro in verschillende trajecten (waaronder vergoedingen voor inzameling en opruimacties, plus extra budget voor retourshops en gedragscampagnes). Ook wijst ze erop dat de hoogte van vergoedingen door het ministerie wordt vastgesteld en niet door Verpact.
Beide partijen zijn het erover eens dat er problemen zijn, maar ze verschillen van mening over de beste aanpak. Verpact waarschuwt dat alleen nieuwe prullenbakken geen wondermiddel zijn en pleit voor een integrale strategie: voorlichting (een ‘Act Like A Local’-campagne gericht op toeristen), gratis zakken voor inzamelaars, meer donatiebakken op drukke plekken en nauwere samenwerking met lokale ondernemers en buurtinitiatieven. Klein Lankhorst zegt bereid te zijn extra middelen vrij te maken als gemeenten met goed onderbouwde plannen komen die daadwerkelijk hotspots aanpakken.
De verhoudingen zijn gespannen maar niet verbrijzeld: Klein Lankhorst zegt dat de samenwerking met Amsterdam vóór de publiciteit goed verliep en dat ze snel weer om tafel wil. Van Buren zocht via de media publiek draagvlak om Verpact onder druk te zetten; Verpact verwerpt wat zij noemt onjuiste beeldvorming en wil technischer en planmatig te werk gaan om de statiegeldgerelateerde overlast op te lossen.
Kort samengevat: het debat gaat niet alleen over geld — het draait om verantwoordelijkheidstoewijzing, landelijke financieringsregels en welke mix van maatregelen (infrastructuur, beleidsmiddelen, voorlichting en lokale samenwerking) het beste leidt tot minder zwerfafval en minder opengebroken prullenbakken in toeristische en drukbezochte delen van Amsterdam.