Statiegeld: bewindslieden floten toezichthouder ILT terug

In dit artikel:

Bewindslieden van Infrastructuur en Waterstaat hebben tussen 2023 en 2025 herhaaldelijk ingegrepen in de handhaving van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) op de statiegeldwet. Volgens onderzoek van de NOS moest de toezichthouder daardoor maatregelen tegen de lage inzameling van plastic flesjes en blikjes telkens aanpassen, wat volgens de ILT de effectiviteit en mogelijk het milieu, de leefomgeving en de veiligheid schaadt.

Producenten en importeurs moeten wettelijk 90 procent van de verpakkingen inzamelen, maar dat doel is sinds de invoering van statiegeld op flesjes in 2021 en blikjes in 2023 niet gehaald. In twee jaar bleef daardoor ongeveer 270 miljoen euro aan niet-teruggevraagd statiegeld bij Verpact, de organisatie die de inzameling namens de sector regelt.

In 2023 voorkwam staatssecretaris Vivianne Heijnen (CDA) dat de ILT handhaafde op statiegeld voor plastic siroopflessen. Volgens haar belanden die weinig in het zwerfafval. In juni 2025 liet waarnemend minister Sophie Hermans (VVD) zuivel- en sapflessen tijdelijk buiten beschouwing bij het berekenen van het inzamelpercentage. Haar opvolger Thierry Aartsen bemoeide zich in september eveneens met de kwestie.

Bestuursrechtjuristen vragen zich af of de belangen van de verpakkingsindustrie daardoor zwaarder wegen dan milieubelangen. Het kabinet werkt aan een kaderwet die de onafhankelijkheid van rijksinspecties moet versterken, maar deskundigen verwachten niet dat het huidige voorstel politieke ingrepen voldoende voorkomt. De ILT wil opnieuw maatregelen tegen Verpact; een verdubbeling van het statiegeld behoort tot de opties.