'Starterswoningen' ontwerpen voor de paardenmossel

In dit artikel:

Paardenmosselen zijn belangrijke rifbouwers en kunnen daarmee bijdragen aan het herstel van de Doggersbank, een belangrijke kraamkamer van de Noordzee. Een internationale coalitie van natuurorganisaties uit Nederland, Ierland, Duitsland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk ontwikkelde daarom een manier om de dieren op grote schaal en ver van de kust uit te zetten.

Ontwerper Juste Motuzaite van ARK Rewilding Nederland onderzocht samen met ecologen en schelpdierexperts wat de mosselen nodig hebben. De constructies moesten stabiel blijven liggen bij sterke stroming en stormen, ruimte bieden om te bewegen en voorkomen dat de dieren te dicht op elkaar komen. Ook moesten ze robuust, terugvindbaar en zo duurzaam mogelijk zijn. Na schetsen, 3D-modellen en tests in Noorwegen koos het team voor drie typen proefopstellingen: mosseltrossen in biologisch afbreekbare katoenen netten en rechthoekige of driehoekige stalen frames. Elke opstelling bood plaats aan ongeveer 15.000 mosselen.

Uit de proeven bleek dat stabiliteit essentieel is: alleen dan kunnen jonge mosselen zich aan oudere schelpen hechten en kan een rif groeien. De dieren bleken bovendien anders dan oesters actief te bewegen, waardoor extra ruimte en tussenschotten nodig waren. Tests in Scheveningen lieten zien dat de constructies tijdens het te water laten konden schuiven of beschadigen. Daarom kregen de frames tussenschotten en de netten extra ballast.

Eind september 2026 bracht het team twintig frames en 35 netten met in totaal 15.000 paardenmosselen naar vier locaties op de Doggersbank. Onder meer ARK Rewilding, Stichting Doggerland, Atlantic Technological University en Blue Marine Foundation werkten mee. De mosselen krijgen tijd om zich aan de zeebodem te hechten. Met onderwaterdrones en sonar volgen onderzoekers de ontwikkeling; over ongeveer een half jaar worden de eerste resultaten verwacht. Het project maakt deel uit van het Rewilding Dogger Bank Seascape Programme.