'Starmergeddon' dreigt voor Britse premier bij omvangrijke reeks verkiezingen
In dit artikel:
Donderdag stemmen in het Verenigd Koninkrijk kiezers voor Engelse gemeenteraden en voor de parlementen van Wales en Schotland. Stembureaus sluiten om 23.00 uur Nederlandse tijd; poststemmen moeten dan binnen zijn. Een deel van de uitslagen wordt in de nacht verwacht, maar het grootste deel volgt vrijdag — in Schotland en Wales begint tellen zelfs pas vrijdagochtend.
De peilingen voorspellen een flinke afstraffing voor Labour, de partij van premier Keir Starmer. In Engelse lokale besturen heeft Labour nu zo’n 2.550 zetels; sommige deskundigen verwachten dat daar straks minder dan 800 van overblijven. Zo’n nederlaag zou, hoewel het formeel om lokale/regionale verkiezingen gaat, directe gevolgen kunnen hebben voor Starmer: zijn positie binnen de partij staat onder druk en een zware verliesronde kan rivalen aanmoedigen een leiderschapsstrijd te beginnen. De Schotse SNP-leider Stephen Flynn vatte zijn verwachting bondig samen met het woord "Starmergeddon".
Niet alleen Labour staat onder vuur: ook de Conservatieven worden voor verliezen gehouden. Daardoor krijgen kleinere partijen veel aandacht. Radicaal-rechts Reform UK van Nigel Farage scoort sterk in de peilingen en kan volgens prognoses veel zetels winnen. De Groenen boeken vooral in de steden vooruitgang, en de Liberal Democrats maken kans de Conservatieven in te halen, met name in het zuiden en zuidoosten van Engeland. In Wales lijkt Labour zijn dominante positie te verliezen aan Reform UK of het pro-onafhankelijkheidsblok Plaid Cymru. In Schotland wordt een zege van de SNP verwacht; Labour kan daar zelfs naar de derde plaats terugvallen.
Achtergrond van de ontevredenheid is vooral de pijnlijke economische situatie: stijgende kosten van levensonderhoud, zwakke groei en verslechterende publieke diensten. Ook het politieke beheer van Starmer’s kabinet wordt bekritiseerd wegens onduidelijke beleidswendingen en problemen rond onkostendeclaraties. Een extra schandaal ontstond door de benoeming van Labour-icoon en Hogerhuislid Peter Mandelson als ambassadeur in Washington; vrijgegeven e-mails toonden een hechtere band met de inmiddels overleden Jeffrey Epstein dan eerder bekend, waarna Mandelson vertrok. Starmer ontsloeg een topambtenaar die bij de antecedentencontrole betrokken was; die ambtenaar zegt onder druk te zijn gezet om de benoeming snel goed te keuren.