Starlink biedt Iraniërs gratis internet, maar is dat wel veilig?
In dit artikel:
In Iran duiken Starlink-schotels op ondanks dat de dienst daar officieel illegaal is; non-profit Holistic Resilience schat dat zo’n 50.000 antennes het land zijn binnengekomen. Daarmee krijgen demonstranten en inwoners een route om informatie naar buiten te sturen, maar verhoudingsgewijs blijft de toegang beperkt op een bevolking van circa 93 miljoen.
Wat Starlink is: het is het satelliet-internetproject van SpaceX onder leiding van Elon Musk, bedoeld om wereldwijd snel breedbandinternet te bieden. Het systeem bestaat uit duizenden kleine satellieten in een lage baan om de aarde (~550 km) waardoor de reactietijd laag blijft. SpaceX heeft vergunning voor tienduizenden satellieten en lanceert er doorgaans zestig per Falcon 9-vlucht. Elk toestel heeft een elektrisch aangedreven motor (op krypton) om in koers te blijven; defecte satellieten laten daardoor relatief snel de atmosfeer in branden, wat ruimteafval beperkt — tot nu toe zijn er al ruim duizend verdwenen op die manier.
Hoe het bij gebruikers werkt: wie Starlink gebruikt, heeft een schotelantenne nodig en een abonnement. Normaal kosten de schotel en installatie honderden euro’s en loopt het abonnement in de tientallen euro’s per maand, maar SpaceX heeft voor gebruikers in Iran (en Venezuela) tijdelijk geen kosten in rekening gebracht.
Risico’s en kritiek: wetenschappers klagen over licht- en radiocontaminatie van het nachtelijke heelal en radiotelescopen. De zichtbare ‘treintjes’ satellieten veroorzaken ook regelmatig verwarring en ufomeldingen. Technisch en politiek kent Starlink kwetsbaarheden: het signaal kan verzwakt worden door weersomstandigheden, obstakels en doelgerichte jamming; Rusland heeft dat in Oekraïne toegepast en ook Iran zou met Russische apparatuur hebben geprobeerd verbindingen te storen. Bovendien kunnen zenders gelokaliseerd worden — en dat geldt voor Starlink-terminals — waardoor gebruikers risico lopen in repressieve omgevingen. Musk en SpaceX kunnen bovendien regionaal diensten beperken of uitschakelen, wat in 2022 impact had tijdens militaire gebeurtenissen in Oekraïne.
Kortom: Starlink biedt in Iran een belangrijke alternatieve communicatieweg, maar is schaars, politiek en technisch kwetsbaar en brengt voor gebruikers reële veiligheidsrisico’s met zich mee.