Staphorst tegen Defensie: Zet hier maar een grootschalige munitieopslag neer
In dit artikel:
Defensie wil het munitiedepot bij het Staphorster Bos fors uitbreiden: van ongeveer 15 hectare naar 71 hectare — bijna een vervijfvoudiging. Voor die uitbreiding moet ruim 40 hectare bos verdwijnen en komt ook een deel agrarische grond „van functie veranderen”, zo staat in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). De plannen maken deel uit van een breder beleid dat samenvalt met hogere defensie-uitgaven in recente regeerakkoorden.
De gemeente Staphorst bood zichzelf in 2024 aan als locatie (het zogeheten Staphorster Bod), onder voorwaarden: een betere aansluiting op de A28, een onderdoorgang onder het spoor in plaats van vrachtverkeer over een spoorwegovergang, en aandacht voor inwoners en recreatie- en natuurwaarden. Burgemeester Jan ten Kate steunt het voorstel en zegt dat andere gemeenten afhaakten, waardoor Staphorst een kans zag om „voor ’s lands veiligheid” een rol te spelen. Volgens het planMER kan de huidige A28-toegangsroute blijven; een spooronderdoorgang wordt niet als direct noodzakelijk gezien maar wel als mogelijke verbetering.
Tegelijkertijd groeit lokaal verzet. Een groep bewoners onder de naam Groenkracht, en vrijwilligers van Staatsbosbeheer, vinden dat uitbreiding niet in het natuurgebied thuishoort. Zij pleiten ervoor de opslag op landbouwgrond te situeren of de schaal te verkleinen om natuurwaarden en dassenburchten te sparen. De werkgroep zegt dat gesprekken met Defensie hebben plaatsgevonden maar dat er nog geen toezeggingen zijn; beslissingen blijven volgens Defensie over aan de inpassingsfase.
Defensie verdedigt de keuze: in haar afweging zou Staphorst de beste locatie zijn voor grootschalige munitieopslag; alternatieven zouden meer nadelige gevolgen hebben voor de omgeving. Wettelijke verplichtingen voor natuurcompensatie worden genoemd en er zijn afspraken getroffen met bewoners van een huis op het terrein dat na uitbreiding niet meer bewoonbaar is.
Over risico’s bij een conflict is er ook discussie. Ten Kate noemt het risico dat Staphorst mogelijk een aantrekkelijk doelwit zou worden „beheersbaar” — en merkt op dat een voorraad in theorie binnen korte tijd verplaatst kan worden. Inwoners reageren gemengd; sommige omwonenden concluderen dat uitbreiding noodzakelijk kan zijn, maar benadrukken dat natuurverlies zo beperkt mogelijk moet blijven.
De discussie gaat verder richting de inpassingsfase, waarin concrete maatregelen, compensatie en eventuele aanpassingen van infrastructuur moeten worden uitgewerkt. De kernthema’s blijven veiligheid en nationale behoefte aan opslag versus het behoud van natuur, recreatie en lokale belangen.