Stadsstrateeg Najah Aouaki: 'Je moet accepteren dat samenwerken met bewoners met vallen en opstaan gaat'
In dit artikel:
Econoom en stadstrateeg Najah Aouaki (47) waarschuwt dat Amsterdam te snel neigt naar korte oplossingen terwijl structurele betrokkenheid van bewoners jarenlange investeringen en capaciteit vergt. Op 19 mei organiseert zij samen met Oxfam Novib in Pakhuis de Zwijger een avond over ‘onvertegenwoordigde wijken’ — een urgent thema nu Pro Amsterdam en D66 onderhandelen over een nieuw coalitieakkoord waarin financiële ruimte beperkt is en programma’s voor bewonersbetrokkenheid dreigen te krimpen.
Aouaki, actief in projecten door heel de stad, ziet dagelijks hoe papieren beleid in de praktijk uitpakt. Ze werkte onder meer aan uitwisselingen tussen Zuidoost, Rotterdam-Zuid en The Bronx, was kwartiermaker voor Community Wealth Building in het Masterplan Zuidoost, betrokken bij het Nationaal Programma Nieuw-West en de transformatie van Venserpolder. Uit die praktijk komt haar kernpunt: veel beleid richt zich op instrumenten en kortetermijnresultaten, maar niet op fundamentele doelen zoals bestaanszekerheid — een thema dat volgens haar de hele stad raakt, niet alleen de laagste inkomens.
In Venserpolder ontwikkelde Aouaki samen met de UvA en buurtstichting S.E.S. een welzijnsdashboard waarin bewoners zelf definiëren wat welzijn betekent en hoe je dat meet. Dat leidde tot concrete inzichten die in reguliere statistieken vaak verborgen blijven: langere reistijden en de afstand tot betaalbare supermarkten maken het voor huishoudens met lage inkomens moeilijk om dagelijks een gezonde maaltijd te bereiden. De uitkomsten hebben geleid tot plannen voor een coöperatieve supermarkt, een pilot voor groenteteelt in binnentuinen en andere lokale initiatieven; het dashboard wordt inmiddels ook in andere wijken uitgerold.
Aouaki pleit verder voor een economische koers die minder gericht is op internationale concurrentie en meer op lokale veerkracht en toegankelijkheid van basisvoorzieningen. Ze haalt New York aan als voorbeeld, waar de nieuwe burgemeester de nadruk legt op betaalbaarheid van wonen en de bereikbaarheid van zorg en voedsel. Praktische ingrepen in Amsterdam die ze waardeert zijn de Masterplannen voor Zuidoost en Nieuw-West en de invoering van een buurtrechter — een laagdrempelige rechtsvorm die ook kijkt naar oorzaken van delicten en betrokken instanties verenigt om oplossingen te vinden.
Tegelijkertijd waarschuwt ze dat veel succesvolle bewonersgroepen, zoals Hart voor de K-buurt in Zuidoost, ondanks concrete resultaten ook worstelen met wantrouwen en moeizame relaties met de gemeente. Volgens Aouaki gaat de discussie dan te snel over representativiteit en verantwoording in plaats van over hoe deze groepen duurzaam worden ondersteund en organisatorisch versterkt.
Haar advies aan het nieuwe stadsbestuur is duidelijk: duik dieper de wijken in, investeer in kennis en capaciteit voor langdurige samenwerking en accepteer dat herstellen van achterstanden jaren vergt. Alleen met voldoende tijd, geld en gerichte analyses ontstaan volgens haar de structurele veranderingen die bewoners echt verder helpen.