Staatssecretaris maakt zich zorgen om FvD-school, maar kan niet ingrijpen: maandag openen de deuren

In dit artikel:

De Renaissanceschool van Forum voor Democratie opent deze maand in Almere met achttien leerlingen. De basisschool krijgt overheidssubsidie, omdat zij volgens de wettelijke procedure aan de voorwaarden voldoet. Staatssecretaris Judith Tielen (VVD) zegt zich zorgen te maken over een school die door een politieke partij is opgericht, maar kan de opening niet tegenhouden. In Nederland mag iedereen een school stichten vanuit een eigen religieuze, levensbeschouwelijke of pedagogische visie, zolang aan de kwaliteitseisen wordt voldaan.

Forum-oprichter Thierry Baudet ziet de school als een manier om toekomstige ambtenaren en deskundigen op te leiden die het partijgedachtegoed verspreiden. Een eerdere Renaissanceschool sloot twee jaar geleden na financiële problemen. Die instelling werd volledig door private middelen en ouderbijdragen bekostigd; de nieuwe school ontvangt wel publieke financiering.

De discussie raakt aan artikel 23 van de Grondwet, dat de vrijheid van onderwijs beschermt. Sinds het onderwijsakkoord van 1917 kunnen ook bijzondere scholen, waaronder religieuze instellingen, overheidsbekostiging krijgen. Die vrijheid is regelmatig onderwerp van politieke controverse, bijvoorbeeld bij vragen over orthodox-christelijke en islamitische scholen die bepaalde lesinhoud of groepen zouden weren.

Ongeveer 30 procent van de Nederlandse kinderen zit op een openbare school. Een vergelijkbaar aandeel bezoekt een katholieke school, nog eens circa 30 procent een protestants-christelijke school en ongeveer 10 procent een islamitische, jenaplan- of montessorischool. Pogingen om de wettelijke vrijheid te beperken zijn in het verleden steeds vastgelopen. Ook een voorstel om scholen te verplichten iedereen te accepteren kreeg geen meerderheid.

De coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen de oprichting van nieuwe scholen wel moeilijker maken. De huidige regels geven een beginnende school in Almere elf jaar om de vereiste omvang van 277 leerlingen te bereiken. Hoewel de Renaissanceschool dit jaar slechts achttien kinderen heeft, voorspellen bevolkingsgegevens en marktonderzoek dat zij in 2035 365 leerlingen kan tellen. Daarom komt zij voor subsidie in aanmerking.

D66-Kamerlid Ilana Rooderkerk vindt dat er te veel nieuwe scholen bijkomen, terwijl het lerarentekort daardoor verder wordt verspreid. Zij is bovendien kritisch op het politieke karakter van de school. VVD’er Arend Kisteman waarschuwt dat gemeenten met huisvestingskosten blijven zitten wanneer kleine scholen na enkele jaren alsnog moeten sluiten.