Staatssecretaris Erkens doet vissers in Urk geen toezegging over brandstofcompensatie
In dit artikel:
Brandstofkosten drukken de Nederlandse kottervisserij bijna lam: sinds het uitbreken van de Iranoorlog is de prijs van scheepsdiesel ongeveer verdubbeld, waardoor tientallen kotters al weken in de haven liggen omdat de vangst de brandstofkosten niet dekt. De Europese Commissie maakte donderdag bekend dat lidstaten crisissteun mogen inzetten uit het EMFAF-fonds (ongeveer €760 mln) tot eind 2026; Nederland heeft daaruit een budget van circa €140 mln. Enkele andere EU-landen hebben al steun toegezegd, waarop in Den Haag druk wordt gezet om snel gebruik te maken van die mogelijkheid. De SGP roept het kabinet op haast te maken; Kamerlid André Flach had eerder een motie aangenomen om de EU-regeling direct te benutten.
Op uitnodiging van Flach bracht staatssecretaris Erkens vrijdagmiddag een werkbezoek aan Urk. In de nettenschuur van Visserij Coöperatie Urk (VCU) sprak hij met vissers, studenten van de visserijschool Firda en lokale ondernemers over innovatie en energiebesparing. Vissers benadrukten dat veel schepen oud zijn en dat minder brandstofverbruik noodzakelijk is. Een terugkerend onderwerp was de pulsvisserij (elektrisch vissen): ongeveer tien jaar geleden vaarden ruim tachtig Nederlandse kotters met pulstuig, wat het verbruik sterk verlaagde en ook de zeebodem minder belastte. De methode werd na lobbywerk van Franse kustvissers en milieuorganisaties door de EU verboden.
Erkens kondigde aan in Brussel te gaan lobbyen voor heroverweging van dat verbod en ziet de huidige brandstofcrisis mogelijk als kans om medestanders te vinden. Tegelijk zei hij dat het activeren van het EMFAF-crisismechanisme niet automatisch betekent dat er per direct een uitkeerbare pot klaarstaat; Nederland heeft al een deel van het fonds ingezet voor innovatie en energiemaatregelen en moet nu keuzes maken over prioriteiten. VCU-directeur Lourens de Boer vroeg om concrete brandstofcompensatie omdat bij aanhoudend hoge prijzen sommige schepen mogelijk nooit meer gaan vissen; daarop kon Erkens geen concrete toezegging doen.
Daarnaast klagen vissers over zware regeldruk, veelal voortkomend uit EU-beleid, waar Erkens zich voor versimpeling wil inzetten. Urker vissers wezen op de krimp van de vloot: van circa 180 boomkorkotters twintig jaar geleden naar nog zo’n 35 na saneringen, en waarschuwen dat zonder maatregelen de sector op termijn niet toekomstbestendig blijft. Het werkbezoek eindigde informeel: Erkens en Flach verlieten een schip met ingevette handen, terwijl schipper Jan Fokke de Boer de staatssecretaris sommeerde direct 60 cent van de gasolieprijs af te halen.