Staatssecretaris De Bat: 'Het kan zijn dat je dan even geen stroom hebt', flexibel stroomgebruik moet het nieuwe normaal worden

In dit artikel:

Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) waarschuwde deze week tijdens een symposium van toezichthouder ACM dat flexibel stroomgebruik “het nieuwe normaal” moet worden. Omdat het elektriciteitsnet overbelast is, zouden huishoudens en bedrijven hun verbruik moeten aanpassen aan de momenten waarop ruimte beschikbaar is. Dat kan volgens De Bat betekenen dat mensen tijdelijk zonder stroom zitten.

De problemen zijn al zichtbaar: volgens Netbeheer Nederland kunnen honderdduizenden nieuwbouwwoningen geen aansluiting krijgen en staan bedrijven soms jarenlang op een wachtlijst voor extra capaciteit. De Bat noemt dit geen mislukt overheidsbeleid, maar zegt dat het netwerk verkeerd wordt benut. De auteur vindt dat opmerkelijk, omdat de overheid jarenlang elektrificatie stimuleerde met warmtepompen, elektrische auto’s en zonnepanelen zonder het net voldoende uit te breiden.

Flexibel verbruik kan volgens voorstanders geld besparen via dynamische tarieven, slim laden en het gebruik van stroom op rustige momenten. In de praktijk is dat vooral haalbaar voor mensen met zonnepanelen, een thuisbatterij of een slimme laadpaal. Gezinnen die overdag werken, zijn juist vaak aangewezen op de dure avonduren. Huurders en huishoudens met lage inkomens hebben bovendien minder mogelijkheden om in verduurzaming te investeren en zouden daardoor relatief zwaar worden belast.

De kosten van de netuitbreiding komen volgens het artikel eveneens bij huishoudens terecht. Een Zuid-Hollandse studie schat dat de energierekening van een klein huishouden kan stijgen van ongeveer 1.400 euro per jaar nu naar 2.800 euro in 2050, vooral door hogere nettarieven. Voor 2027 wordt al een stijging van circa 20 procent verwacht.

De auteur vindt dat het kabinet de verantwoordelijkheid niet bij burgers moet leggen, maar moet uitleggen waarom het net de energietransitie niet kan bijbenen. Als oplossingen worden meer investeringen in betrouwbare elektriciteitsproductie, waaronder kernenergie, een snellere bouw van centrales en bescherming van huishoudens met lage inkomens genoemd.