Applaus en lof voor Canadese premier met speech over 'einde huidige wereldorde'

In dit artikel:

In Davos kreeg de Canadees Mark Carney, oud-topbankier, een staande ovatie voor een 16 minuten durende toespraak tijdens het World Economic Forum waarin hij stelde dat de traditionele, op regels gebaseerde wereldorde niet terugkeert. Volgens Carney bevinden we ons “midden in een breuk”: grootmachten gebruiken economische dwang — zoals importheffingen — als politieke wapens, en die realiteit wordt niet langer onderdrukt door vaste regels. Hoewel hij geen namen noemde, verwees hij duidelijk naar president Trump en diens recente dreigementen richting Groenland en Canada, inclusief beweringen dat het eiland of zelfs Canada de facto aan de VS zouden kunnen worden toegevallen.

Carney waarschuwde dat landen en bedrijven te vaak meebuigen uit volgzaamheid in de hoop op veiligheid; die houding houdt systemen in stand doordat iedereen doet alsof ze werken. Hij illustreerde dat met een verhaal van Václav Havel over een groenteboer die een communistisch propagandabord ophangt om problemen te vermijden — volgens Carney is het tijd dat staten en bedrijven die symbolische bordjes weghalen en daadkrachtiger handelen. Zijn boodschap aan middelgrote mogendheden, waaronder Canada, was helder: vorm allianties en zorg dat je “aan tafel” zit, want anders sta je “op het menu”.

De speech kwam tegen een achtergrond van escalatie: Trump plaatste eerder een bewerkte foto waarin Canada en Groenland als Amerikaanse grondgebieden leken, en hij reisde zelf naar Davos om zijn visie toe te lichten. Internationale commentatoren noemen Carneys optreden een belangrijk signaal — The National Observer noemt het mogelijk de belangrijkste toespraak in Canadese geschiedenis, terwijl The New York Times wijst op zowel Carneys wereldwijde profilering als op Canadese belangen die nog sterk met de VS verweven zijn. Tegelijk kondigde Canada aan de betrekkingen met China te willen aanhalen; Carney noemde die relatie recent “voorspelbaarder dan met de VS.”