Spreidingswet: gemeenten onder toezicht voelen zich miskend door minister

In dit artikel:

42 gemeenten staan onder verscherpt toezicht van minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink omdat zij volgens het ministerie onvoldoende asielopvang regelen om aan de spreidingswet te voldoen. De lijst wordt sinds juli maandelijks gepubliceerd en moet gemeenten onder druk zetten. Veel lokale bestuurders vinden hun plaatsing onterecht en ervaren het label ‘weigergemeente’ als stigmatiserend en weinig motiverend.

Vught is een van de gemeenten op de lijst. De gemeente vangt 608 Oekraïners op, ruim meer dan het aantal dat zij volgens de spreidingswet zou moeten opvangen, maar deze opvang telt juridisch niet mee. Burgemeester Chantal Nijkerken-de Haan vindt dat het ministerie alle opvang van mensen die voor oorlog vluchten integraal zou moeten meewegen. Ook Eersel, Achtkarspelen en Zoeterwoude benadrukken dat hun achterstand niet door onwil ontstaat. Zij wijzen op afgewezen locaties, politieke weerstand, het ontbreken van geschikte plekken en de tijd die nodig is om inwoners bij plannen te betrekken.

Gemeenten vrezen dat overhaaste besluiten leiden tot protesten en benadrukken dat opvang veilig, leefbaar en zorgvuldig moet worden georganiseerd. Valkenswaard zegt daarom stapsgewijs te werk te gaan, maar vindt dat het ministerie te snel naar de volgende trede van de escalatieladder grijpt.

Van den Brink noemt de lijst geen oordeel, maar een feitelijke vaststelling van het aantal gerealiseerde opvangplekken. Volgens hem kunnen gemeenten hulp krijgen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers en vormt financiering geen belemmering meer. De 42 gemeenten moeten een opvangplan opstellen. Als zij dit najaar nog niet aan hun wettelijke taak voldoen, kan de druk verder worden opgevoerd. In het uiterste geval neemt de minister de bevoegdheid over om opvanglocaties aan te wijzen. De spreidingswet moet asielzoekers eerlijker over Nederland verdelen en Ter Apel ontlasten.