Spokenworddichter Zaïre Krieger over vooroordelen: 'Alsof racisme het enige is waarover ik dicht'
In dit artikel:
De dertigjarige spokenworddichter Zaïre Krieger uit Den Haag debuteert met de bundel Chameleon, een persoonlijk onderzoek naar identiteit waarin zij zichzelf uiteenlegt via vier alter ego’s: Zireïa, Alïza, IZ en Raïaz. Elk personage heeft een eigen lettertype en stem, waarmee Krieger uiteenlopende thema’s verkent — mentale gezondheid, liefde, familie, politiek, geloof en activisme — zonder eenduidigheid te claimen. Ze noemt het boek aldus deels een “autopsie” van zichzelf.
Krieger, sinds haar Spoken Award in 2019 veelgevraagd als performer, combineert podiumervaring met deelname aan ballroomwedstrijden; die performanceachtergrond beïnvloedt de vorm van Chameleon. De bundel speelt met de spanningslijn tussen live-spoken word en het gedrukte boek: moeilijke lettertypes, voetnoten en wisselende namen nodigen de lezer uit actief betekenis toe te voegen en bepalen zelf hoeveel van het personage onthuld wordt. Haar vertaalwerk aan Amanda Gormans inaugurele gedicht in 2021 leverde haar bovendien inzicht op in het overzetten van spoken word naar papier en leidde tot publiek debat over wie dergelijke teksten mag vertalen.
De omslag toont Krieger met bodypaint (werk van Charlotte Bartels) en een mes dat het thema van zelfonderzoek en snijden in het eigen lichaam symboliseert; in het lemmet weerspiegelen haar ogen diepte en ‘ware gezicht’. Op inhoudelijk vlak adresseert ze ook haar Surinaamse, evangelische opvoeding: het geloof heeft haar gevormd, maar conflicteert met haar seksualiteit en de wens om intergenerationele taboes te doorbreken. Krieger beschrijft ervaringen van tokenisering — optredens waarbij men haar vooral voor diversiteitsdoeleinden uitnodigde — en de frustratie dat haar brede repertoire soms wordt gereduceerd tot één onderwerp.
Wat het schrijven haar bracht, is volgens haar zelf meer orde in de innerlijke chaos: gedachten leren kanaliseren en omzetten in een leesbare, gelaagde bundel die podiumkracht en literatuur met elkaar verbindt.