Spinozapremie voor onderzoek naar 'freeze'-reactie

In dit artikel:

Neurowetenschapper Karin Roelofs van de Radboud Universiteit krijgt dit jaar de Spinozapremie, goed voor 1,5 miljoen euro, voor haar onderzoek naar de freeze-reactie bij stress. Volgens haar werk kan een korte moment van bevriezing, waarbij de hartslag daalt terwijl het lichaam alert blijft, mensen helpen om onder druk beter te handelen. De prijs, uitgereikt door NWO, geldt als de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland.

Roelofs gebruikt haar onderzoek ook al in de praktijk: er bestaat een VR-training waarmee politieagenten deze stressreactie kunnen oefenen. Met het prijzengeld wil ze verder uitzoeken hoe het brein precies reageert op dreiging en hoe die kennis kan worden ingezet om mensen beter met stress te laten omgaan.

Ook chemisch bioloog Hermen Overkleeft van de Universiteit Leiden ontvangt een Spinozapremie van 1,5 miljoen euro. Hij ontwikkelde nieuwe manieren om eiwitten in het menselijk lichaam gericht te beïnvloeden, wat heeft bijgedragen aan medicijnen tegen onder meer kanker en zeldzame aandoeningen. Hij wil de subsidie gebruiken om zijn onderzoek meer richting medische toepassingen te sturen.

Daarnaast kent NWO twee Stevinpremies toe, eveneens van 1,5 miljoen euro per persoon, aan Iris Sommer en Claes de Vreese voor onderzoek met duidelijke maatschappelijke impact. Sommer werkt aan AI voor het vroeg herkennen van psychische terugval en aan betere psychiatrische zorg voor vrouwen, terwijl De Vreese zich richt op de invloed van AI, Big Tech en desinformatie op de democratie.