Speeches met AI: 13 van 15 gemarkeerde teksten van Defensie

In dit artikel:

Een analyse van Nieuwsuur van 77 toespraken van Nederlandse bewindspersonen wijst erop dat vijftien speeches AI-gegenereerde tekst bevatten. Tien toespraken hadden volgens AI-detector Pangram enkele AI-fragmenten en vijf waren er vrijwel volledig door geschreven. Dertien van deze vijftien toespraken waren afkomstig van minister Dilan Yeşilgöz en staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie. Ook toespraken van onderwijsbewindslieden Rianne Letschert en Judith Tielen bevatten volgens de software AI-tekst, maar slechts voor ongeveer 12 procent.

Boswijks Keti Koti-toespraak werd door Pangram voor 95 procent als AI-tekst aangemerkt. Hij zegt dat niet te herkennen en stelt de speech zelf te hebben bedacht. Defensie zegt dat speechschrijvers AI alleen als hulpmiddel gebruiken, bijvoorbeeld om synoniemen te vinden, en niet om volledige toespraken te genereren. Volgens communicatiewetenschapper Tom Dobber zijn in de teksten wel kenmerkende AI-constructies zichtbaar. Hij vindt ondersteunend gebruik acceptabel, maar volledige AI-teksten problematisch omdat daarmee het vertrouwen tussen spreker en publiek kan worden geschaad.

De bevindingen volgen op berichtgeving over AI-gebruik in 1.812 sociale-mediaberichten van premier Rob Jetten en D66. Pangram markeerde 232 berichten als mogelijk door AI gemaakt. Jetten erkende dat hij en zijn partij AI soms gebruiken, met menselijke controle achteraf. AI-detectors leveren echter slechts technische inschattingen en vormen geen sluitend bewijs. Europese regels laten bovendien een uitzondering toe wanneer een mens redactionele verantwoordelijkheid heeft genomen voor de uiteindelijke tekst.