Spectaculaire Zweedse verhuizing: enorme historische kerk op trailers naar nieuwe plek
In dit artikel:
In Kiruna, in het noorden van Zweden, wordt dinsdag een ruim honderd jaar oude houten kerk uit 1912 in zijn geheel verplaatst naar een nieuw stadscentrum op ongeveer 5 kilometer afstand. De 672 ton wegende, veertig meter brede kerk — ooit door Zweden gekozen tot het mooiste historische gebouw van het land — wordt meter voor meter over de openbare weg getransporteerd; de Zweedse omroep SVT zendt de operatie live. Duizenden toeschouwers volgen hoe specialisten het bouwwerk langs de route begeleiden.
Het Nederlandse bedrijf Mammoet voert het transport uit met zelfrijdende trailers met in totaal 224 wielen en hydraulische pompen die de kerk tijdens de rit loodrecht moeten houden. De trailers worden op afstand bestuurd. Vooraf zijn funderingen uitgegraven en met stalen draagbalken versterkt; een viaduct is gesloopt en de weg verbreed naar 24 meter om doorgang mogelijk te maken. Mammoet-projectleider Kees Breedveld noemde de breedte van de route de grootste uitdaging en zei zich op de klus te verheugen.
De ingrijpende verplaatsing maakt deel uit van een veel grotere stadsverhuizing: door diepe mijnbouw van het staatsbedrijf LKAB kan de grond rond Kiruna verzakken, waardoor zo’n 6.000 inwoners met tientallen historische gebouwen moeten verhuizen. De kerk, oorspronkelijk een schenking van LKAB en met vormen geïnspireerd op de Sámi-tent, verhuist naar een nieuw ontwikkeld centrum met winkels, een stadhuis en woningen. Bewoners konden hun oude huis aan LKAB verkopen voor 125 procent van de marktwaarde of laten vervangen door een gelijkwaardige woning. De verhuizing van de kerk kost naar schatting circa 45 miljoen euro.
De ingrepen hangen samen met het economisch belang van de mijn: de grootste ijzerertsmijn ter wereld levert jaarlijks honderden miljoenen op en recent zijn ook zeldzame aardmetalen gevonden in de regio — grondstoffen die belangrijk zijn voor de energietransitie en waarvan Europa de afhankelijkheid van China wil verminderen. Mammoet heeft ervaring met uitzonderlijke operaties; het bedrijf haalde in 2001 wereldnieuws met de berging van de Russische onderzeeër Koersk.