Sparen Nederlanders te veel? EU wil dat burgers meer gaan beleggen
In dit artikel:
In januari 2026 hadden Nederlandse huishoudens volgens De Nederlandsche Bank meer dan 535 miljard euro aan spaargeld; in heel Europa zou in bankdeposito’s circa 100.000 miljard euro zitten. De Europese Commissie wil dat grote potten spaargeld actiever worden ingezet voor investeringen en innovatie via de voorgestelde spaar- en investeringsunie (SUI). Doel is de concurrentiekracht van de Europese economie te versterken en grote maatschappelijke uitdagingen — zoals klimaatverandering en geopolitieke spanningen — te financieren. Voormalig ECB-topman Mario Draghi rekende eerder voor dat jaarlijks ongeveer 800 miljard euro extra nodig is.
De gedachte is dat particuliere middelen makkelijker toegankelijk moeten worden gemaakt voor beleggingen, waardoor meer kapitaal beschikbaar komt voor groeibedrijven en start-ups die nu vaak afhangen van bankleningen. Banken lenen doorgaans liever aan grotere, gevestigde ondernemingen; risicovolle projecten en jonge bedrijven hebben daardoor minder toegang tot financiering. Experts stellen dat er behoefte is aan meer risicokapitaal en dat particuliere beleggingen daarbij een rol kunnen spelen, maar benadrukken tegelijk praktische en culturele drempels.
Onderzoekers en economen zijn terughoudend over het verwachte effect. Veel Europeanen hechten aan de veiligheid van spaargeld, en het geld op rekeningen is niet per se ‘dood’ — banken gebruiken het deels om te lenen aan bedrijven. Om burgers te bewegen een deel van hun tegoed te beleggen, zijn volgens deskundigen prikkels en overheidsondersteuning nodig: fiscaal aantrekkelijker regelingen, betere pensioenkeuzes, en meer bekendheid met investeringsmogelijkheden zoals debt crowdfunding. Dergelijke platforms laten particulieren direct lenen aan bedrijven, maar de volumes zijn nog beperkt.
Belangrijke obstakels voor de SUI zijn fragmentatie binnen de interne markt: uiteenlopende belastingregels, taalbarrières en een veelheid aan toezichthouders remmen grensoverschrijdend beleggen. De EU wil het aanbod goedkoper en begrijpelijker maken, met hoogwaardige, laaggeprijsde fondsen die in alle lidstaten beschikbaar zijn. Eenheidsregels en een gezamenlijke toezichthouder zouden grensoverschrijdende investeringen kunnen vergemakkelijken en Nederlandse bedrijven — die in een kleine, open economie relatief groot zijn — kunnen daar volgens sommige economen van profiteren.
Tijd dringt: Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft landen opgeroepen voor 27 juni voldoende vooruitgang te boeken, anders moeten een beperkte groep lidstaten het initiatief overnemen. Ook in Nederland is politieke druk voelbaar; demissionair minister van Financiën Eelco Heinen riep recent op tot concrete stappen richting de SUI.