Spanning tussen beginsel en praktijk over SGP-vrouw blijft voorlopig bestaan
In dit artikel:
Het aantal gemeenten waar lokaal SGP-afdelingen vrouwen op de kandidatenlijst plaatsen, groeit duidelijk. Een inventarisatie van het Reformatorisch Dagblad telt voor de komende gemeenteraadsverkiezingen minstens 18 gemeenten met één of meer SGP-vrouwen op de lijst; in 2014 waren dat er 2, in 2018 zeven en in 2022 twaalf. Historisch gezien komt het totaal op zo’n 23 gemeenten, omdat enkele plaatselijke afdelingen die eerder wel vrouwen hadden, dit keer geen vrouw op de lijst zetten. De SGP neemt deel in 101 van de 342 gemeenten, waardoor ruim 20 procent van de kiesverenigingen geen bezwaar heeft tegen vrouwelijke kandidaten.
De omslag is vooral te danken aan de juridische werkelijkheid: na een arrest van de Hoge Raad in 2010 kon de SGP haar artikel over het vrouwenkiesrecht niet langer praktisch toepassen om vrouwen van lijsten te weren. Als gevolg daarvan paste de partij in 2013 het algemeen reglement aan zodat praktisch gezien geen formele blokkade meer bestaat. De partij mag inhoudelijk vasthouden aan haar verzet tegen vrouwen in politieke organen, maar mag daar geen consequenties uit trekken richting kandidaten.
Die wettelijke en praktische situatie schept een duidelijke spanning binnen de partij: het partijbeginsel (artikel 10) blijft ongewijzigd en veel leden verzetten zich nog tegen vrouwelijke politici, terwijl lokale afdelingen steeds vaker vrouwen toelaten. Een motie uit Vlissingen om artikel 10 zó te herformuleren dat vrouwen zonder gewetensbezwaar meer ruimte krijgen, werd recent met een ruime meerderheid verworpen (53 voor, 299 tegen, 3 onthoudingen). Het hoofdbestuur had tegenstemmen aanbevolen uit vrees voor extra verdeeldheid.
Op de langere termijn speelt demografie en verjonging een rol: al zo’n twintig jaar geleden bleek uit onderzoek onder SGP-jongeren dat ongeveer 70 procent geen bezwaar had tegen vrouwen op lijsten. Naarmate die generatie doorstroomt naar leidinggevende functies binnen de partij, groeit de kans op meer openheid en uiteindelijk op een hernieuwde discussie over aanpassing van artikel 10. Voorlopig blijft er dus een spagaat tussen het schriftelijke beginsel en de praktijk in veel gemeenten, maar de trend wijst naar verdere groei van het aantal SGP-lijsten met vrouwen.