Sommige schoolpleinmoeders veranderen in dictators zodra hun kinderen naar de basisschool gaan

In dit artikel:

Op het Nederlandse schoolplein beschrijft publicist en radiomaker Yesim Candan hoe ogenschijnlijk onschuldige ontmoetingen vol sociale controle en uitsluiting zitten. In aanloop naar Moederdag schetst ze haar ervaring met moederlijke pesterijen: van een tik op de schouder om haar doorzichtige jurk en zwarte ondergoed aan te wijzen, tot gerichte, passief-agressieve opmerkingen over iemands make-up of levenskeuzes. Deze kleine confrontaties illustreren volgens haar een hardnekkige hiërarchie waarin vaste groepjes bepalen wie erbij hoort.

Candan trekt een parallel tussen die schoolpleinpolitiek en bredere maatschappelijke debatten — bijvoorbeeld over asielzoekers — waar vaak wordt gezegd dat ‘er geen plek meer is’, maar waar het in werkelijkheid vaak om groepsbescherming en afwijzing van nieuwkomers gaat. Nieuwe moeders moeten zich blijkbaar bewijzen; wie de volgende buitenstaander wordt, is willekeurig en vluchtig.

De column bevat persoonlijke voorbeelden: iemand die na een slaaptekort op het schoolplein kritiek krijgt op haar eyeliner, en een werkende moeder die ter verantwoording wordt geroepen omdat zij haar kind op een bepaalde tijd ophaalt. Zulke interacties laten zien hoe snel oordeel en schaamte worden ingezet als sociale wapens. Candan vraagt zich ook af waar deze identiteitsbevestiging van schoolpleinkliekjes heen gaat als kinderen ouder worden en benadrukt dat veel gedrag geworteld is in het verwerken van eigen ervaringen en trauma’s.

Uiteindelijk is de tekst een kleine lofzang op ouders die zich staande houden temidden van die subtiele sociale terreur: een solidariteitsbetuiging aan iedereen die zich buitengesloten, gekleineerd of verdrietig weggereden voelt na een ogenschijnlijk onschuldige opmerking — en een knikje naar degenen die gewoon hun zwarte ondergoed onder een jurk dragen.