Sombere voorspellingen: koopkracht stagneert, economie groeit minder snel en inflatie omhoog

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwt dat de Nederlandse economie vertraagt: hoewel er dit jaar nog groei is (ongeveer 1,4%) en volgend jaar nog licht (1,1%), loopt de koopkrachtgroei volgend jaar vrijwel helemaal vast en stijgt de overheidsschuld. De ramingen houden de mogelijke gevolgen van de oorlog in Iran nog buiten beschouwing; die kunnen de energieprijzen en de inflatie fors hoger duwen (in een zwart scenario tot circa 1,5 procentpunt extra inflatie).

Voor huishoudens ziet het plaatje wisselend uit: dit jaar neemt de reële koopkracht nog iets toe, en in 2026 verwacht het CPB een plus van ongeveer 1,4% doordat lonen harder stijgen dan inflatie (ongeveer 2%). Maar door lastenverzwaringen van het nieuwe kabinet blijft er voor volgend jaar geen koopkrachtverbetering over.

Het CPB roept niet automatisch op tot ingrijpen zoals een energieplafond of accijnsverlaging; directeur Pieter Hasekamp zegt dat “hogere energieprijzen huishoudens en bedrijven raken” maar dat “dit soort prijsstijgingen vraagt niet automatisch om nieuwe overheidssteun.” Ook TNO wijst erop dat een accijnsverlaging grotendeels naar hogere inkomens gaat en dus inefficiënt is.

Langere termijnzorgen betreffen oplopende uitgaven (defensie, zorg, klimaat) terwijl de dekking achterblijft, waardoor het begrotingssaldo richting −3,1% van het bbp in 2034 kan verslechteren — net buiten de door de EU gestelde grenzen, al is er tot 2028 enige ruimte vanwege defensie-investeringen.