'Soekarno' is een unheimische, onderkoelde en diepgaande karakterstudie

In dit artikel:

In de voorstelling Soekarno bij Het Nationale Theater onderzoekt toneelschrijver Bo Tarenskeen het begrip soevereiniteit. Zijn fluïde dramaturgie verbindt historische gebeurtenissen met de levensloop van de Indonesische politicus Soekarno.

In het eerste deel speelt Tarenskeen zelf zowel een naamloze geschiedschrijver als de jonge Soekarno. Vanuit de zeeslag bij Tsushima in 1905 — waarin Japan Rusland versloeg — schetst hij de opkomst van het Aziatisch nationalisme. Soekarno zou deze gebeurtenis later aanhalen in zijn pleidooien voor Indonesische onafhankelijkheid van Nederland. Vervolgens verschijnt Soekarno in 1929 als gevangene van de koloniale bezetter, in afwachting van zijn proces. Hij wordt neergezet als een belezen intellectueel die beseft dat onafhankelijkheid paradoxaal genoeg afhankelijkheid van anderen vereist.

Het tweede deel speelt in 1967. Esther Scheldwacht vertolkt een vitale, grillige en ouder geworden Soekarno, die na negen huwelijken terugkijkt op zijn omstreden verleden. Daarbij komen onder meer zijn samenwerking met de Japanners en de afbraak van de democratie tijdens zijn bewind aan bod.

De voorstelling biedt volgens de bespreking waardevol en scherp historisch materiaal en vormt een diepgaande karakterstudie. Tarenskeens omgekeerde, onderkoeld geestige stijl maakt het stuk intellectueel prikkelend. Tegelijkertijd blijft de dramatische spanning beperkt: de losse structuur verdringt de urgentie van het toneel zelf, terwijl licht en andere theatrale middelen vooral cerebraal werken en weinig emotie oproepen.