Sociale onrust in Congo door ebolamaatregelen

In dit artikel:

In de provincie Ituri in het noordoosten van Congo is de aanpak van de ebola-uitbraak bot met lokale begrafenisrituelen, waardoor woede en geweld tegen hulpverleners zijn uitgebroken. De afgelopen dagen kwamen zorgposten en tenten waar ebolapatiënten worden behandeld onder vuur te liggen: in Mongbwalu bestormde een groep jongeren een ziekenhuis en eiste de overdracht van twee doden (er zou ook geschoten zijn), en in Mongbwalu en nabij Bunia gingen tenten van hulporganisaties, waaronder van hulpverleners ter plaatse, in vlammen op. Getuigen zeggen dat de politie weinig kon doen en hulpverleners moesten vluchten.

Autoriteiten en gezondheidsorganisaties weigeren lichamen af te geven omdat het dode lichaam van een ebolapatiënt nog besmettelijk kan zijn; daarom mogen uitvaarten alleen door gespecialiseerde teams in beschermende uitrusting worden uitgevoerd. Dat stuit op verzet omdat lokale begrafenisrituelen grote fysieke betrokkenheid vereisen (zoals het wassen en aankleden van de overledene) en vaak door honderden mensen worden bijgewoond. Vanwege de uitbraak zijn samenkomsten boven de vijftig personen verboden en zien bewapende troepen erop toe dat regels worden nageleefd.

De spanning wordt versterkt door structurele problemen in Ituri: decennialang sectarisch geweld, gevechten van het leger met rebellen in de buurlanden, beperkte toegang tot zorg, grote armoede en ongeveer 920.000 ontheemden. Veel bewoners voelen zich door de overheid in de steek gelaten en missen transparantie over wat er met lichamen gebeurt, wat de vijandigheid jegens hulpverleners aanwakkert.

Sinds eind april zijn naar schatting minstens 204 mensen aan ebola overleden; de WHO bestempelt de situatie als een medische noodsituatie. Volgens WHO-voorzitter Tedros worden bestrijding en hulpverlening extra bemoeilijkt door het geweld, de massale ontheemding en het wijdverspreide wantrouwen in de regio.