'Sociaal verantwoorde' kleding blijkt vaak marketingtruc
In dit artikel:
Consumentenbond, Schone Kleren Campagne (SKC) en SOMO hebben een gezamenlijk rapport gepubliceerd en aangeboden aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarin zij concluderen dat veel kledingmerken consumenten een fout beeld geven van hun arbeidsomstandigheden in de toeleveringsketen. De organisaties onderzochten uitingen van 80 merken in winkels, op websites, sociale media en in duurzaamheidsverslagen en vergeleken die claims met onafhankelijk onderzoek naar fabrieken en leveranciers.
Acht merken blijken volgens het rapport “bijzonder misleidend”; onder hen WE Fashion, Nike en Puma. Als concrete voorbeelden noemen de onderzoekers dat bij een leverancier van WE Fashion op Mauritius meerdere aanwijzingen voor dwangarbeid zijn gevonden, ondanks de slogan van het merk dat er geen sprake zou zijn van dwangarbeid. Bij leveranciers van Nike in Taiwan werden signalen van schuldslavernij gedocumenteerd: werknemers zouden gedwongen hebben gewerkt om onmogelijke schulden af te lossen, en er werd melding gemaakt van intimidatie, het innemen van documenten, excessieve overuren en beperkte bewegingsvrijheid.
De onderzoekers wijzen vooral op de gebrekkige betrouwbaarheid van commerciële audits: merken betalen vaak de bedrijven die controles uitvoeren, bezoeken zijn veelal aangekondigd en auditrapporten blijven meestal niet openbaar. Daardoor kunnen misstanden worden verhuld en is het onduidelijk of geconstateerde problemen daadwerkelijk worden opgelost. SKC-medewerker Emma Vogt zegt: "Het liefst zien we dat bedrijven helemaal geen commerciële audits meer gebruiken... Zolang die wel worden gebruikt, moeten auditrapporten openbaar worden gemaakt."
De drie organisaties roepen de ACM op om strenger op te treden tegen deze vorm van ‘social washing’. De ACM bevestigt dat zij het rapport serieus neemt en onderzoekt welke stappen mogelijk zijn om misleidende claims over sociale duurzaamheid te bestrijden. Voor consumenten en ketenverantwoording benadrukt het rapport het belang van onafhankelijk onderzoek en meer transparantie van merken over controlepraktijken en daadwerkelijke verbeteringen bij leveranciers.