Soa Aids Nederland luidt noodklok over werkvoorwaarden sekswerkers: 'Niemand handhaaft het machtsmisbruik door exploitanten'
In dit artikel:
Een rapport van Soa Aids Nederland laat zien dat de arbeidsvoorwaarden voor sekswerkers onder de zogenoemde opting-inregeling in de praktijk niet worden gehandhaafd. Het Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP) ontving in vier jaar tijd meer dan vierhonderd klachten, vooral van sekswerkers bij clubs en escortbureaus, waar exploitanten volgens de organisatie te veel macht hebben.
De opting-inregeling, ingevoerd in 2008, is een fiscale constructie waarbij sekswerkers formeel noch werknemer noch zzp’er zijn: de exploitant draagt belasting af en hoort zich te houden aan afspraken over arbeidsvoorwaarden en autonomie. In de praktijk blijken die afspraken weinig waard: exploitanten bepalen vaak werktijden, houden onterecht geld in, eisen exclusiviteit, leggen flinke boetes op en zetten sekswerkers onder druk om onveilige handelingen te verrichten of risicovolle cosmetische ingrepen te ondergaan.
Het probleem wordt versterkt door een handhavingsvacuum. De Belastingdienst beperkt zich tot het fiscale deel, de Arbeidsinspectie weigert in te grijpen omdat er geen gewoon loondienstverband is, en gemeenten controleren alleen vergunningvoorwaarden van exploitanten, niet het voorwaardenpakket voor werknemers. “Iemand moet eigenaar worden van deze regeling,” zegt Iris de Munnik, projectleider bij Soa Aids Nederland, die bovendien waarschuwt dat de onderhandelingspositie van sekswerkers is verslechterd nu raamwerkplekken en vergunde bordelen afnemen.
Het rapport vraagt politieke actie: ofwel betere samenwerking tussen Belastingdienst, Arbeidsinspectie, politie en gemeenten, of de oprichting van een toezichthoudende instantie die kan ingrijpen. Daarnaast pleit Soa Aids Nederland voor gerichte ondersteuning zodat sekswerkers hun rechten onder de opting-inregeling leren kennen en daadwerkelijk toegang krijgen tot een veilige werkomgeving. Op papier biedt de regeling bescherming; volgens SMAP werkt die alleen als de overheid verantwoordelijkheid neemt.