Russisch gas maakt plaats voor Amerikaans lng: 'Wil je niet nog een keer'

In dit artikel:

Na de snelle afbouw van Russisch aardgas is Europa in korte tijd sterk afhankelijk geworden van Amerikaans vloeibaar gas (LNG), waarschuwen onderzoekers van Clingendael samen met Duitse en Noorse partners. Die omschakeling begon na de Russische inval in Oekraïne en werd in december juridisch vastgelegd; sindsdien is de EU juist massaal LNG uit de VS gaan importeren. In 2025 nam de invoer uit de VS met 61% toe ten opzichte van 2024 en sinds 2019 is de Amerikaanse LNG-levering aan Europa zes keer zo groot geworden. Nederland staat bovenaan als grootste EU‑importeur, vooral vanwege zijn rol als doorvoerland.

Dat maakt Europa kwetsbaar, zeggen de onderzoekers: afhankelijkheid van de VS betekent blootstelling aan Amerikaanse geopolitieke grillen onder president Trump — denk aan spanningen rond Groenland, Venezuela en handelsdreigementen. IEEFA rekent voor dat de EU bij ongewijzigde vraag in 2030 tot 40% van haar gas uit de VS kan betrekken. TNO‑expert René Peters wijst erop dat marktlogica vaak leidt tot de goedkoopste keuze, maar Clingendael waarschuwt dat energie geen neutrale markt meer is en dat “alles behalve Rusland” niet het juiste diversiteitsprincipe mag worden.

De studie benadrukt ook klimaat- en kostenargumenten tegen LNG: vloeibaar gas is duurder en slechter voor het klimaat dan pijpleidinggas door winning, vervoer en verwerking. Met sluiting van Groningen blijft pijpleidinggas uit Noorwegen aantrekkelijker, maar Noorwegen kan niet veel meer leveren.

Oplossing: versnellen van de groene transitie. Investeringen in wind, zonne-energie, opslag, energiebesparing, warmtepompen, waterstof en groen gas verminderen strategische afhankelijkheid. Clingendael rekent voor dat het geld dat nu in LNG-contracten gaat zitten, genoeg is voor de aanleg van meer dan 500 GW aan wind- en zonnecapaciteit — reden temeer om snel anders te investeren.