Snel een hoogspanningsstation bouwen? Bij Ter Apelkanaal lukt het wel. 'Eén ambtenaar heeft ons heel goed geholpen'

In dit artikel:

Ter Apelkanaal heeft een nieuw HS/MS-schakelstation gekregen dat het dorp klaarmaakt voor grootschalige elektriciteitsopwekking en -gebruik in de regio. Enexis bouwde het station in zeven jaar (2,5 jaar voorbereiding, 4,5 jaar bouw), veel sneller dan het landelijk gemiddelde van circa twaalf jaar. Het station, een verbinding tussen het hoogspanningsnet van TenneT en het middelspanningsnet van Enexis, huisvest vijf transformatoren en levert capaciteit voor ongeveer 60.000 woningen of 180 windturbines. De investering bedraagt rond de 36 miljoen euro. De directe aanleiding is de komst van een groot zonnepark in de buurt en de behoefte aan extra netruimte voor bedrijven.

Enexis wijst de sterke voortgang toe aan intensieve samenwerking met de gemeente Westerwolde: er was één aanspreekpunt bij de gemeente, omwonenden werden tijdig geïnformeerd en betrokken, en er kwamen geen bezwaren of beroepsprocedures bij de Raad van State. Daarmee bleef tijdrovende juridische vertraging uit en kon de realisatie vlot verlopen.

Het project in Ter Apelkanaal staat in scherp contrast met een vastgelopen plan voor een transportverdeelstation in Oostwold (gemeente Oldambt), waar de gemeenteraad uiteindelijk tegenstemde en er dreiging van rechtszaken is. Een belangrijk verschil is dat het Ter Apelkanaal-station op een industrieterrein ligt, terwijl het gepland station in Oostwold een recreatiegebied zou aantasten — dat vergroot lokale weerstand. Enexis vraagt zich af of zij in dat geval eerder contact met de gemeenteraad en buurtbewoners hadden moeten zoeken.

De casus maakt duidelijk dat besluitvorming op gemeentelijk niveau grote invloed heeft op de snelheid waarmee netuitbreidingen kunnen worden gerealiseerd. Dat heeft niet alleen technische, maar ook economische consequenties: fabrikanten van zware componenten en gespecialiseerde montageteams zijn schaars, en vertraagde projecten kunnen ertoe leiden dat die schaarse middelen elders worden ingezet. Enexis meldt dat 14.000 bedrijven op een wachtlijst staan voor stroomaansluitingen, wat de urgentie van vlotte procedures en samenwerking vergroot.

Enexis benadrukt dat plaatsing van verdeelstations vaak weinig alternatieven kent en dat omwonenden het gevoel kunnen krijgen voor voldongen feiten te staan. Tegelijk stelt het bedrijf dat zulke infra noodzakelijk is voor de energietransitie en de elektrificatie van industrie en vervoer. Kamerleden waarschuwen dat burgers en gemeenten hun recht op bezwaar hebben, maar zich ook bewust moeten zijn van de economische en planningseffecten van langdurige tegenstand.