Smartphoneverbod op school geen wonderoplossing: "Heeft eerder negatieve impact op mentaal welzijn"

In dit artikel:

Onderzoek van KU Leuven toont aan dat een totaalverbod op smartphones op school vaak meer kwaad dan goed doet voor het mentaal welzijn van leerlingen. De studie, uitgevoerd door professoren Laura Vandenbosch, Kathleen Beullens, Lara Scheurs en onderzoeker Jana Vereecke, onderzocht scholen die vorig schooljaar al strikte smartphoneverboden hanteerden en vergelijkt die met instellingen met gedeeltelijke regels.

Belangrijkste bevindingen:
- In scholen met een volledig verbod nam op termijn het aantal leerlingen met depressieve gevoelens toe. Scholen met een gedeeltelijk verbod (bijvoorbeeld toestaan van telefoongebruik tijdens bepaalde pauzes) lieten die negatieve trend veel minder zien.
- Voor sommige kwetsbare jongeren fungeert de smartphone als sociale steun; het plotse wegvallen van die online contacten vergroot hun gevoel van eenzaamheid.
- Cyberpesten daalde kort na invoering van een verbod, maar die daling was niet blijvend: na verloop van tijd namen overtredingen weer toe omdat sommige groepen de regels negeerden. Slachtoffers rapporteerden weinig structurele verbetering.
- De onderzoekers waarschuwen dat een verbod op zichzelf geen wondermiddel is. Vandenbosch benadrukt dat het uitsluitend afschaffen van toestellen zonder aanvullende maatregelen het mentale welzijn zelfs kan schaden. Ze stelt dat dialoog met jongeren cruciaal is; leerlingen willen meestal wel kaders, maar eveneens inspraak over hoe die regels eruitzien.

Context en implicaties:
- Sinds dit schooljaar geldt in Vlaanderen een absoluut smartphoneverbod in het basisonderwijs en in de eerste twee graden van het middelbaar, maar het is te vroeg om de langetermijneffecten van die beleidsmaatregel op resultaten en welzijn te beoordelen.
- De studie suggereert dat beleid rond smartphones op school gecombineerd moet worden met preventieve en relationele maatregelen (zoals ondersteuning voor kwetsbare leerlingen en gesprekken over mediagebruik) om effectief en duurzaam te zijn.

Kort samengevat: een strak smartphonesverbod kan onbedoelde negatieve gevolgen hebben; constructieve betrokkenheid van leerlingen en aanvullende welzijnsmaatregelen blijken belangrijker dan een algehele ban.