Sluiting Straat van Hormuz zorgt voor dreigende invasie van exoten

In dit artikel:

Sinds Iran na een Amerikaanse aanval in februari de Straat van Hormuz afsloot, liggen daar meer dan 1500 commerciële schepen voor anker. De langdurige stilstand veroorzaakt grote economische schade voor reders, omdat schepen later moeten doorvaren en daarbij meer brandstof verbruiken. Hun beschermende rompcoating werkt minder goed wanneer ze maanden niet varen, waardoor ze begroeid raken met onder meer zeepokken, mosselen en algen.

Die zogenoemde biofouling maakt schepen zwaarder en minder efficiënt, maar kan ook ecologische gevolgen hebben. Organismen kunnen met de schepen meereizen naar havens en daar inheemse soorten verdringen, ziektes verspreiden en ecosystemen blijvend aantasten. Door de opwarming van het zeewater kunnen uitheemse soorten bovendien beter overleven in gebieden waar dat vroeger niet lukte. Wetenschappers spreken daarom van een ongekende ‘super-spreader event’.

De eerste risico’s gelden onder meer voor de havens van Rotterdam, Piraeus en Algeciras. In Nederland laten de Japanse oester en Amerikaanse rivierkreeften al zien hoe invasieve soorten oorspronkelijke dieren kunnen verdringen. Ook energiecentrales zouden problemen kunnen krijgen als nieuwe algen en micro-organismen afvoersystemen verstoppen; de mogelijke opruimkosten kunnen in de miljarden lopen.

De International Maritime Organization werkt aan strengere regels en betere controles op biofouling. Schepen kunnen worden geïnspecteerd, schoongemaakt of bij een groot risico in quarantaine geplaatst. Dat leidt tot extra vertraging en kosten voor scheepseigenaren en havens, waaronder Rotterdam, waar mogelijk meer controle- en quarantainecapaciteit nodig is.