Slowakije verzet zich tegen WHO-pandemieplannen

In dit artikel:

De Slowaakse regering onder leiding van premier Robert Fico heeft op 4 februari 2026 een onderhandelingsrichtlijn vrijgegeven waarin het zich scherp verzet tegen belangrijke onderdelen van de door de WHO voorgestelde pandemiehervormingen tijdens de besprekingen in Genève. Centraal staat bezwaar tegen het plan voor een wereldwijde “pathogeenbibliotheek” (het Pathogen Access and Benefit‑Sharing System, PABS), dat landen zou verplichten snel monsters en genetische data van mogelijke pandemische ziekteverwekkers te delen met de WHO en vervolgens toegankelijk te maken voor farmaceutische bedrijven.

Het voorgestelde ruilmechanisme houdt in dat farmaceuten ongeveer twintig procent van hun productie reserveren voor de WHO, deels als gift en deels tegen gereduceerde tarieven, om zo eerlijke wereldwijde toegang tot vaccins en behandelingen te bevorderen. Slowakije erkent het doel van betere verdeling, maar trekt aan de noodrem vanwege juridische en veiligheidsoverwegingen: een analyse van het Slowaakse ministerie van Justitie wijst op onduidelijke juridische kaders, mogelijke aantasting van nationale soevereiniteit, onvolledige aansprakelijkheidsregels en risico’s rond gain‑of‑function‑onderzoek en biosafetycontroles.

Met deze stap positioneert Slowakije zich als een van de weinige landen die actief tegen de plannen ingaan en is het momenteel het enige Europese land dat expliciet centrale elementen van de WHO‑hervormingen afwijst. Eerder stemde het land al eens onthoudend en verzette het zich tegen wijzigingen in internationale gezondheidsregels, waarmee het zijn terughoudendheid in internationale pandemieafspraken voortzet.

Achtergrond: het conflict reflecteert een bredere spanningslijn tussen mondiale gezondheidscoordination—snelle datadeling en centrale distributiemechanismen—en zorgen over nationale autonomie, juridische waarborgen en bioveiligheid, thema’s die komende weken cruciaal zullen zijn in de Genève‑onderhandelingen.