Slovenië overweegt referendum over vertrek uit NAVO

In dit artikel:

Zoran Stevanović, voorzitter van het Sloveense parlement en leider van de partij Resnica, wil een referendum organiseren over een mogelijk vertrek van Slovenië uit de NAVO. Kort na zijn benoeming zei hij in de media dat burgers rechtstreeks moeten beslissen over het lidmaatschap, omdat het land volgens hem meer zelfbeschikking nodig heeft: beslissingen moeten in Ljubljana worden genomen in plaats van in Brussel.

Het initiatief maakt deel uit van een bredere koerswijziging van Resnica richting minder afhankelijkheid van internationale instellingen — ook de Wereldgezondheidsorganisatie wordt genoemd — en het vermijden van buitenlandse conflicten die niet in het nationale belang zouden zijn. Stevanović pleit daarnaast voor een ruimere diplomatieke ruimte, ook naar landen buiten de traditionele westerse blokken, en wil samenwerking mogelijk houden “ongeacht de muur tussen Oost en West.”

De discussie speelt tegen een breder internationaal decor waarin het bondgenootschap onder druk staat; het artikel verwijst naar recente uitspraken van de Amerikaanse president over de rol van de VS in de NAVO en spanningen rond conflicten in het Midden-Oosten en handelsroutes als de Straat van Hormuz. In Slovenië is het onderwerp niet nieuw: premier Robert Golob kondigde vorig jaar een raadgevend referendum aan, maar dat plan werd later door het parlement afgewezen. Partijen blijven verdeeld; hoewel een meerderheid destijds tegen een referendum stemde, steunen onder meer de Sociaaldemocraten nog steeds een volksraadpleging.

Achtergrond: een NAVO-uittreden zou ingrijpende veiligheids- en diplomatieke gevolgen hebben en vraagt om een brede binnenlandse discussie.