Sloveense parlementsvoorzitter wil referendum over NAVO-lidmaatschap

In dit artikel:

Zoran Stevanović, de net aangestelde parlementsvoorzitter van Slovenië, wil een referendum organiseren over het NAVO-lidmaatschap. Hij zegt dat zijn partij dit aan kiezers heeft beloofd en dat het daarom gehouden zal worden. Zijn uitspraak komt in een gevoelig moment: de parlementsverkiezingen van maart leverden een gefragmenteerd parlement op zonder duidelijke meerderheid, waardoor kleine partijen zoals die van Stevanović ineens beslissend zijn geworden.

Stevanovićs beweging heeft slechts vijf zetels, maar door de patstelling tussen de twee grootste blokken — premier Robert Golob (liberaal) en oppositieleider Janez Janša (populistisch) — fungeert hij als ‘kingmaker’. Zijn benoeming tot voorzitter ging gepaard met 48 stemmen, wat aangeeft dat beide kampen zijn steun nodig hebben, terwijl hij publiekelijk afstand houdt van deelname aan een kabinet onder Golob of Janša.

Hij benadrukt dat zijn initiatief niet voortkomt uit pro-Russische sympathieën maar uit een streven naar Sloveense soevereiniteit: het land moet volgens hem onafhankelijk eigen buitenlandse politiek kunnen voeren en zich niet mengen in buitenlandse militaire en diplomatieke conflicten. Stevanović pleit voor brede, maar niet afhankelijke, internationale relaties: "Goede relaties met iedereen, maar in het belang van Slovenië," zoals hij zegt.

Daarnaast wil hij vaker referenda inzetten om burgers meer directe invloed te geven en zo het vertrouwen in de politiek te versterken; referenda moeten volgens hem fungeren als een correctie op het politieke systeem. Het voorstel om het NAVO-lidmaatschap ter stemming voor te leggen kan de formatiegesprekken verder bemoeilijken en zal ongetwijfeld ook internationale aandacht trekken, gezien Slovenië sinds 2004 onderdeel is van de NAVO.