Slimme beeldregie bracht Rob Jetten aan de macht. Nu ervaart hij de keerzijde
In dit artikel:
Kort nadat de Eerste Kamer dinsdag de asielwetten van kabinet-Jetten had weggestemd, voerde de Tweede Kamer een debat over het oplopende antisemitisme. De discussie zette scherp uiteen hoe partijen het probleem politiciseren: van een scherpe confrontatie tussen PVV’er Maikel Boon en het Joodse Kamerlid Laura Bromet tot elkaar overlappende verwijten over migratie en islamisering.
Boon opende met zijn gebruikelijke kritiek op de islam; Bromet onderbrak en vroeg hem wie volgens hem haar familie had vermoord. De ruzie illustreerde de kern van het debat: de PVV plaatst antisemitisme vaak in de context van islamitische invloed en migratie, terwijl andere partijen dat als een bredere maatschappelijke en historische kwestie behandelden. Boon benadrukte dat hij antisemitisme “ook van rechts” bestrijdt, maar pleitte tegelijk voor wat hij noemde “de‑islamisering”, met de implicatie dat anders Joden zouden verdwijnen.
Andere Kamerleden benutten het debat om hun eigen politieke aganda te bepleiten. JA21’s Annabel Nanninga en ex‑BBB’er Mona Keijzer legden verband tussen asielinstroom en antisemitisme; VVD’er Ulysse Elian richtte de vinger op het Iraanse regime als bron van terreurdreiging. Zo werd antisemitisme vaak gekoppeld aan migratie en veiligheid, waardoor het onderwerp als vehikel voor uiteenlopende partijpolitieke boodschappen fungeerde.
De timing van het debat hing nauw samen met de recente val van het asieldossier: half jaar geleden diende PVV‑minister Marjolein Faber twee strenge asielwetten in, maar interne en senaatswisselingen leidden ertoe dat hoofdonderdelen sneuvelden. Wilders zette het thema actief op de agenda en toonde bereidheid het kabinet te ondermijnen als het beleid hem te zacht leek. Dat leidde ertoe dat veel partijen vooral vanuit eigen electorale en strategische belangen redeneerden, in plaats van gezamenlijk beleid te zoeken.
Ook binnen de coalitie toont zich verdeeldheid. De VVD profileerde zich nadrukkelijk als concurrent van premier Jetten door hem te vergelijken met Mark Rutte en druk te zetten op leiderschap; dat spel kostte de coalitiecollectieve slagkracht. Dilan Yesilgöz (VVD) en andere VVD‑kopstukken kregen kritiek, maar de partij heeft zelf ook beslissingen genomen die eerdere asielplannen verzwakten.
Achtergrond en consequentie: verkenner Wouter Koolmees waarschuwde eerder al voor de kwetsbaarheid van een minderheidskabinet zonder brede steun in de Eerste Kamer. Die zwakke positie verklaart waarom veel ambitieus beleid nu kan sneuvelen en waarom partijen geneigd zijn korte termijn eigen belangen voorop te stellen. Conclusie van het debat: in plaats van een gemeenschappelijke aanpak van antisemitisme en asielvraagstukken, zien we vooral elk zijn eigen strijd—en staat premier Jetten er na twee maanden alleen voor wanneer het erop aankomt.