Sleurt Israël ons mee in een Derde Wereldoorlog?
In dit artikel:
Steeds meer Iraniërs en Libanezen zien zichzelf gevangen tussen drie gevaarlijke machten: het Iraanse ayatollahregime, de Verenigde Staten en Israël. De auteur betoogt dat deze drie actoren niet alleen hun eigen landen maar de hele wereld in een ongekende crisis kunnen sleuren als de huidige escalatie niet snel stopt.
Israël wordt scherp bekritiseerd: het land schendt volgens het stuk internationale wetten met wrede militaire acties, terwijl Westerse landen – waaronder Nederland – deze oorlogsmachine in stand houden door wapeninkopen en het ontbreken van serieuze sancties. Eind februari zou Israël erin geslaagd zijn een fragiele, onvoorspelbare Amerikaanse president te bewegen tot het beginnen van een nieuwe oorlog. Zonder snelle beëindiging dreigt een “point of no return”.
Regionale en geopolitieke gevolgen zijn groot. Rusland profiteert momenteel; hogere olie- en gasinkomsten versterken Poetin en kunnen de westelijke steun aan Oekraïne ondermijnen, waardoor Oekraïne en mogelijk de Baltische staten kwetsbaar worden. Toenemende Russische leveringen aan China wekken vrees dat ook Pékin zijn kansen op Taiwan zou kunnen ruiken. Europa is verdeeld en machteloos, aldus het artikel.
Diplomatieke pogingen — zoals die van Macron om Israel en Libanon aan tafel te krijgen via een Libanese erkenning van Israël — lopen spaak. Israël zou streven naar het innemen van Zuid-Libanon tot de rivier de Litani en weigert concessies te doen. Tegelijkertijd blokkeert Israël de Rafah-grens, waardoor hulp aan Gaza nauwelijks binnenkomt en medische evacuaties worden verhinderd; Gaza raakt internationaal steeds meer vergeten. Deze focus op Iran en Libanon zou Palestijnen in de Westelijke Jordaanoever nog verder marginaliseren, zeker nu Europese landen geen harde maatregelen tegen Israël nemen en daarmee volgens de auteur impliciet kolonistengeweld faciliteren.
Iran heeft de strijd verbreed door gerichte aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar, Koeweit, de VAE, Irak, Saoedi-Arabië en Jordanië. Dat brengt de relaties in de regio en de economieën van olieproducerende staten ernstig in gevaar en zet vraagtekens bij de betrouwbaarheid van Amerikaanse militaire steun. Er bestaat het risico dat Amerikaanse bases worden gesloten en dat China invloed zal proberen te vergroten in het ontstane machtsvacuüm.
Binnenlandse en regionale instabiliteit nemen toe: grote delen van Iran en Libanon liggen in puin, pro-Iraanse milities in Irak bestoken zowel Amerikaanse als Iraans-Koerdische doelen, en een nieuwe burgeroorlog in Irak of zelfs een interne omwenteling in Iran zijn inmiddels reële scenario’s. Het grootste acute gevaar noemt de auteur de koppigheid van de Verenigde Staten en Iran om hun verlies niet te erkennen; zolang beide partijen blijven escaleren bestaat het risico van Amerikaanse ‘boots on the ground’, bijvoorbeeld in Zuid-Iran, om olie-exportroutes veilig te stellen.
Economische effecten kunnen enorm zijn. Een langdurig conflict dat de Straat van Hormuz raakt kan olieprijzen ver boven de 120 dollar duwen en treft niet alleen energievoorziening maar ook de aanvoer van kunstmest en ammoniak, cruciaal voor bijna de helft van de wereldvoedselproductie. Een toekomstige wereldoorlog zou daarom niet alleen gewapend maar in sterke mate ook economisch en een “voedseloorlog” kunnen zijn.
De auteur koppelt huidige ontwikkelingen aan historische schuldvragen: Europa’s antisemitisme en de Holocaust leidden volgens het betoog uiteindelijk tot de stichting van een Israël dat nu een apartheidskarakter vertoont; het schuldgevoel van Europa zou mede hebben bijgedragen aan het ontstaan van een oncontroleerbaar machtsspel. De directe slachtoffers van de escalatie zijn burgers in Iran, Libanon, Palestina en Oekraïne; civiele infrastructuur en culturele erfgoederen krijgen zware klappen.
Slotconclusie en oproep: als de oorlog niet snel stopt, ligt een rampzalig vervolg dichtbij. Europa, China en de Golfstaten worden opgeroepen maximale druk op de Verenigde Staten en Israël uit te oefenen om verdere escalatie en een potentiële nieuwe wereldoorlog te voorkomen.