Sleepwet sleepte erop los in 2025, AIVD en MIVD zaten vaker in uw glasvezelkabel

In dit artikel:

De jaarlijkse rapportage toont dat de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD hun praktijk van massale gegevensverzameling hebben uitgebreid, terwijl de toezichthouder TIB daarover bezorgd blijft. Centraal staan twee wetten: de omstreden Sleepwet — ondanks brede afwijzing toch in werking — en de “tijdelijke” wet cyberoperaties. Die laatste verslapt het toezicht: veel controles vinden achteraf plaats en bezwaar maken tegen afluistermaatregelen is lastiger geworden. Daarnaast hoeft voor het aftappen van internetkabels tijdens een verkenningsfase geen motivering te worden gegeven; sinds eind 2024 worden zulke “snapshots” systematisch ingezet.

Het rapport signaleert concrete groei: meer accesspoints waar wordt geïntercepteerd, grotere teams voor kabelinterceptie en een toename van de omvang van de gevangen datastromen. Toch levert die bulkvangst niet altijd bruikbare informatie op — soms is de opbrengst vergelijkbaar met een gerichte hack, maar vaak blijkt kabelafvang weinig toe te voegen terwijl andere inlichtingenmiddelen wél helpen. De TIB vindt dit zorgwekkend en wijst op frequente onrechtmatigheden bij ministerieel goedgekeurde afluisterverzoeken.

Kort gezegd: de nieuwe instrumenten vergroten de inbreuk op grondrechten en bieden niet eenduidig meer effectieve resultaten. De balans tussen veiligheid, proportionaliteit en effectieve, vroegtijdige controle staat hierdoor onder druk — reden voor hernieuwde maatschappelijke en politieke discussie.