Slechts tien landen hebben nu nog de goudgerande AAA-status

In dit artikel:

De wereldwijde onveiligheid en onrust op financiële markten staan centraal nu de NAVO-top in Den Haag nadert, waarbij consensus bestaat over de noodzaak van extra defensie-uitgaven. De uitdaging ligt in het vinden van de financiële middelen, aangezien overheden krap bij kas zitten en beleggers geen directe wapenaankopen doen, maar wel bepalend zijn voor de financieringsmogelijkheden van staten. Oud-premier Rutte stelde een Europees defensiebudget voor van 5% van het bbp, verdeeld in 3,5% voor investeringen en 1,5% voor aanverwante infrastructuur, maar het plan ondervindt nog veel hobbels.

Financiële ruimte creëren via verruiming van begrotingsregels en hogere schulden is lastig, omdat de rentestanden op staatsobligaties sterk zijn gestegen en markten landen met hoge schulden strenger beoordelen. Hoewel een staatsschuld acceptabel is als deze leidt tot duurzame groei—zoals investeringen in defensie en infrastructuur—moeten overheden beleggers overtuigen van de houdbaarheid van hun begrotingen, om rentestijgingen en inflatie te vermijden. Slechts tien landen hebben nog de AAA-rating, waaronder Nederland, wat het land begrotingsruimte biedt, mits het voorzichtig en geloofwaardig blijft opereren.

Daarnaast speelt onderuitputting een rol: zelfs als er budget beschikbaar is, kan het tekort aan personeel, materialen en complexe vergunningen voorkomen dat het geld daadwerkelijk wordt besteed. Volgens Roelof Salomons, chief investment strategist bij BlackRock Nederland en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, is het duidelijk dat defensie-uitgaven zullen stijgen, maar het financiële speelveld wordt wel bepaald door de markten die deze extra uitgaven moeten faciliteren.