"Slechts enkele honderden gecoördineerde stemmers nodig om televoting Songfestival te winnen", stelt New York Times

dinsdag, 12 mei 2026 (12:35) - VRT Nieuws

In dit artikel:

Een analyse van The New York Times laat zien dat de televoting van het Songfestival vorig jaar makkelijk te manipuleren viel: enkele honderden goed georganiseerde stemmers zouden in sommige landen genoeg zijn geweest om de publieksstemming te winnen. De krant kreeg stemdata in handen en gebruikt onder andere Spanje als voorbeeld: Israël kreeg daar ongeveer 47.570 televotes; als iedere stemmer het maximum van toen 20 keer gebruikt had, waren daarvoor slechts circa 2.379 personen nodig. Om de Oekraïense inzending te overtreffen (ongeveer 9.620 Spaanse stemmen) volstond een groep van circa 482 mensen.

De uitslag van vorig jaar werd sterk beïnvloed door een campagne van de Israëlische overheid en pro-Israëlische organisaties die kiezers opriepen het maximale aantal stemmen uit te brengen voor de Israëlische zangeres Yuval Raphael. Raphael behaalde de hoogste publiekssteun maar eindigde overall op de tweede plaats omdat de vakjury's haar weinig punten gaven. De EBU benadrukte destijds dat er geen procedurele onregelmatigheden waren, maar gaf volgens de NYT nooit opdracht tot een extern onderzoek en weigerde volledige stemdata vrij te geven uit veiligheids- en integriteitsredenen.

Als reactie op de kritiek voerde de EBU eind vorig jaar aangescherpte regels in: het maximale aantal stemmen per kijker is gehalveerd van 20 naar 10 en de vakjury telt weer mee in de halve finales. Onder die nieuwe limiet zou Israël in Spanje ongeveer 963 gemotiveerde stemmers nodig hebben gehad om de televote te winnen. Songfestivaldirecteur Martin Green noemt het huidige systeem veilig en eerlijk en wijst het succes van Israël toe aan een “gemotiveerde diaspora” en een sterk lied; volgens hem biedt de jury een vangnet tegen uitsluitend publieksgestuurde uitkomsten.

De deelname van Israël blijft gevoelig; enkele landen (onder meer Nederland, Spanje, Ierland, IJsland en Slovenië) doen dit jaar uit protest niet mee. Ook kreeg de Israëlische omroep KAN recent een berisping omdat zanger Noam Bettan in promotiefilmpjes opriep tot meerdere stemmen; KAN zegt dat die oproep van de artiest zelf kwam. De NYT-analyse voedt de discussie over de kwetsbaarheid van televoting voor georganiseerde beïnvloeding en over de transparantie van de organisatie van het Songfestival.