Sjoerdsma (D66) en Berendsen (CDA) steken 613 miljoen euro extra in buitenlandse ngo's en strijd tegen 'desinformatie'

In dit artikel:

Een Kamerbrief van D66-minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en CDA-minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) beschrijft plannen om tussen 2027 en 2031 613 miljoen euro aan nieuwe middelen uit te trekken voor het bevorderen van democratische waarden in het buitenland. Vanaf 2032 zou daar structureel 93 miljoen euro per jaar bijkomen.

Een belangrijk deel van het geld gaat naar maatschappelijke organisaties en internationale programma’s. Voor het maatschappelijk middenveld is 233 miljoen euro extra gereserveerd, onder meer voor een heropgericht Civic Space Fund waarmee ambassades lokale ngo’s kunnen steunen. Daarnaast komt 47 miljoen euro beschikbaar voor de MATRA- en Shiraka-programma’s en 15 miljoen euro voor cultuuruitingen in het kader van armoedebeleid.

Voor veiligheid en de democratische rechtsorde is tot en met 2030 300 miljoen euro voorzien. Daarvan is indicatief 159 miljoen euro bestemd voor een nieuw subsidiebeleidskader voor democratische weerbaarheid. Internationale ngo-consortia kunnen daarmee projecten opzetten rond onder meer het tegengaan van desinformatie en corruptie. Ook het Mensenrechtenfonds krijgt 18 miljoen euro extra, onder andere voor factchecking en informatie-integriteit.

De brief vermeldt dat de precieze criteria, landenkeuze en indicatoren voor de effectmeting nog worden uitgewerkt. De ministers koppelen de plannen aan Europese initiatieven zoals het European Democracy Shield en het European Centre for Democratic Resilience. Ook willen zij aandacht blijven vragen voor onder meer lhbtiq+-rechten, gendergelijkheid en seksuele en reproductieve gezondheid.

De auteurs van het artikel bekritiseren de plannen fel. Zij vinden dat het kabinet in eigen land bezuinigt, maar buitenlandse ngo’s ruim subsidieert en vrezen dat het begrip desinformatie kan worden gebruikt om onwelgevallige opvattingen te onderdrukken. Daarnaast wijst het artikel op een kabinetsdocument over een mogelijk Europees steunpakket voor Oekraïne, dat volgens de Europese Commissie in 2027 met een begrotingstekort van ongeveer 70 miljard euro kampt. Het kabinet geeft steun via de EU de voorkeur.