Sinds heropening bezochten al 2 miljoen kunstliefhebbers KMSKA in Antwerpen: wat maakt het museum zo populair?
In dit artikel:
Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) heeft in nog geen vier jaar tijd de twee miljoenste bezoeker ontvangen sinds de heropening in september 2022. Na meer dan tien jaar sluiting en een renovatie van ongeveer 100 miljoen euro trok het museum in 2023 alleen al meer dan 570.000 bezoekers en werd daarmee het best bezochte museum van België. Ter vergelijking: een gemiddeld Vlaams museum noteert jaarlijks 100.000–150.000 bezoekers.
Succesfactoren zijn volgens experts een combinatie van architecturale en inhoudelijke vernieuwing, professionele marketing en een brede programmering. De renovatie maakte het gebouw fysiek toegankelijker — onder meer door de bezoekersingang te verplaatsen van de imposante trappen naar een kleinere, laagdrempeligere deur — waardoor het tempelachtige imago gedeeltelijk werd doorbroken. Directeur Carmen Willems, met een achtergrond in economie en marketing, speelde een belangrijke rol in de zichtbaarheid van het museum, onder meer via een groots openingsprogramma.
Ook de tentoonstellingen lokken grote publieksstromen. Namen als Hans Op de Beeck en Magritte blijken publieksmagneetjes, en het KMSKA weet zowel jongeren en scholieren als kunstkenners te bereiken. Daarnaast is het museum uitgegroeid tot een multifunctionele ontmoetingsplek: er zijn lezingen en samenwerkingen met de Universiteit Antwerpen, culturele optredens en tijdelijke projecten zoals het schrijversverblijf van Saskia De Coster.
De heropening heeft duidelijke economische en culturele effecten op de buurt rond het Zuid. Lokale ondernemers, van veilinghuis Bernaerts tot horecazaken en galeriehouders in Nieuw-Zuid, merken een sterke toename van voorbijgaande én doelgerichte bezoekers. Restaurants zitten vaker vol, nieuwe horecazaken vestigden zich in de omgeving en ook zaken aan de overzijde van het Zuidpark of aan de Waalsekaai profiteren van de extra stroom mensen. Galeriehouder Tim Van Laere wijst erop dat het museum ook educatieve waarde heeft voor jonge kunstenaars die nu originele werken van Rubens of Ensor kunnen bestuderen.
Er is nog geen formeel impactonderzoek naar de effecten op de buurt uitgevoerd; vakmensen geven aan dat zo’n studie nuttig zou zijn. Conclusie: het KMSKA is na renovatie niet alleen een publiektrekker geworden door slimme communicatie en sterke exposities, maar fungeert ook als katalysator voor culturele levendigheid en economische dynamiek in Zuid-Antwerpen.