Simpele scan voorkomt onnodige doorverwijzing naar cardioloog

In dit artikel:

Een eenvoudige CT-scan kan huisartsen helpen bij patiënten met onduidelijke pijn op de borst. Dat blijkt uit een Nederlandse studie van het UMCG, waarvan de resultaten zijn gepubliceerd in het vakblad Heart. Aan het onderzoek deden ruim 500 patiënten uit 101 huisartsenpraktijken mee. Zij werden gemiddeld anderhalf jaar gevolgd.

De helft van de deelnemende huisartsen kon patiënten bij twijfel laten onderzoeken met een CT-scan die de hoeveelheid kalk in de kransslagaders meet. De overige huisartsen werkten volgens de gebruikelijke aanpak. In de groep met toegang tot de scan werden uiteindelijk ongeveer half zoveel patiënten naar een cardioloog verwezen.

Bij bijna de helft van de gescande patiënten was geen of nauwelijks kalk zichtbaar. Zij konden volgens de onderzoekers doorgaans veilig door de huisarts worden begeleid. In deze groep trad tijdens de onderzoeksperiode geen ernstig hartincident op. Ook bij patiënten die ondanks een geruststellende uitslag toch naar de cardioloog gingen, werd geen vernauwde kransslagader gevonden.

De scan leidde niet tot het opsporen van meer vernauwingen dan de standaardwerkwijze. De onderzoekers denken dat dit mede komt doordat huisartsen in de scan-groep ook patiënten met relatief milde klachten lieten onderzoeken. Daardoor had die groep gemiddeld een lager risico op hart- en vaatziekten. Nader praktijkonderzoek moet uitwijzen of de aanpak daadwerkelijk kosteneffectief is. Een CT-scan is goedkoper dan een verwijzing, maar de beschikbare scan capaciteit is beperkt en huisartsen zouden de test mogelijk te ruim kunnen inzetten.

Een landelijke werkgroep van huisartsen, cardiologen en radiologen werkt daarom aan criteria voor de patiënten die voor de scan in aanmerking komen. In Groningen en Drenthe wordt al proefgedraaid met de methode.

De kalkscore toont niet rechtstreeks aan of een kransslagader vernauwd is; daarvoor is aanvullend onderzoek met contrastvloeistof nodig. Wel geeft de hoeveelheid kalk een indicatie van het toekomstige risico op hart- en vaatziekten. De scan had daarnaast een preventief effect: in de groep die een kalkscore kreeg, meldde 36 procent zich aan voor een leefstijlprogramma bij de huisarts, ruim twee keer zoveel als in de vergelijkingsgroep. De uitslag kan patiënten daarmee stimuleren om bijvoorbeeld gewicht en bloeddruk aan te pakken.