Simone Zeefuik (43) uit de Bijlmer schreef voorstelling over vrouwenvriendschappen die onder druk komen te staan
In dit artikel:
Simone Zeefuik (43) uit de Bijlmer schreef het script voor Sisterhood, een nieuwe muzikale theatervoorstelling van Theater Rotterdam, die van 17 t/m 19 april te zien is in het Internationaal Theater Amsterdam en daarna op tour gaat. Onder regie van Romana Vrede en met een voice-over van Noraly Beyer staan zeven vrouwen van kleur centraal; in één woonkamer onderzoeken ze hun onderlinge verhoudingen wanneer ze voor het eerst fysiek samenkomen na jaren van digitale communicatie.
De aanleiding voor het stuk is heel alledaags: een bruidsmeisjes-appgroep. Zeefuik vroeg zich af hoe zo’n eerste offline ontmoeting verloopt, welke groepsdynamieken ontstaan en welke symbolische kracht een simpele melding als ‘Gina heeft de groep verlaten’ kan hebben. Dat spanningsveld tussen online en offline vormt een rode draad: de oudere generatie zegt in het stuk letterlijk dat zij “op straat stonden” terwijl de jongere generatie “online zit”, en die tegenstelling wordt onderzocht zonder een eenvoudig oordeel.
Sisterhood speelt zich af in een Rotterdam dat dicht bij de werkelijkheid ligt maar toch iets anders is — buiten woeden onrust en politiek geweld (onder meer een cyberaanval en massademonstraties na de moordaanslag op een Pan-Afrikaanse leider), terwijl binnen persoonlijke confrontaties en reflecties plaatsvinden. Het koloniale verleden van Nederland wordt niet expliciet benoemd, maar zijn echo is voelbaar in kleine momenten — bijvoorbeeld tijdens het kijken naar een voetbalwedstrijd tussen Portugal en Kaapverdië — waarmee Zeefuik subtiel verwijst naar vijftig jaar dekolonisatie en de ingrijpende invloed van geschiedenis op alledaagse belevingen.
Artistiek is Sisterhood rijk aan details: een oranje, omgekeerde halve koepel van ontwerper Dennis Vanderbroeck vormt een dynamisch decor dat meebeweegt met de gesprekken; het licht volgt de emotionele wisselingen — nooit compleet duister, soms gefragmenteerd zodat de toeschouwer net als bij een verhitte discussie niet alles te zien krijgt. Dans is prominent en choreografisch uitgewerkt door Alida Dors en Henry O’Tawiah; de vrouwen bewegen als een school vissen of in murmuration-achtige patronen, waarmee fysieke nabijheid en het zoeken naar ruimte tastbaar worden.
Zeefuik, Afro-Nederlands en actief als toneelschrijver en cultureel programmeur, benadert representatie als politiek: niet elk werk hoeft een pamflet te zijn, maar keuzes over wie er zichtbaar is en welke werelden op het toneel verschijnen zijn per definitie politiek. Daarom speelt inclusieve casting en het zichtbaar maken van oudere actrices (55-plus) en diverse lichaamstypen een expliciete rol in haar overwegingen. Ze benadrukt ook het belang van archivering voor makers van kleur en noemt initiatieven als The Need for Legacy die theatergeschiedenis inclusiever bewaren.
Andere invloeden op het stuk zijn persoonlijk en speels: astrologie diende als inspiratie voor karaktereigenschappen (Zeefuik verwerkte kenmerken van boogschutters in sommige personages) en herinneringen aan Rotterdam — waaronder de radiostudio van haar vader, Radio Rapar — kleuren de verhoudingen tussen ruimte, familie en herinnering. Tegelijkertijd is er een kritische houding ten opzichte van technologie: Zeefuik pleit voor bewust gebruik van digitale middelen (bijvoorbeeld om snel urgente informatie te delen), maar waarschuwt voor blind vertrouwen en het verlies van fysieke manieren van communiceren, zoals handgeschreven brieven en persoonlijke archieven.
Sisterhood is een onderzoek naar solidariteit en vriendschap tussen vrouwen met verschillende achtergronden in een tijd van onzekerheid. Het stuk toont hoe kleine, intieme momenten en groepsdynamieken verbonden zijn met grotere maatschappelijke thema’s — van representatie en geheugen tot de spanning tussen straatactivisme en digitale acties — en biedt zowel politieke reflectie als een ode aan dagelijkse vormen van steun en nabijheid.