Eén op de vijf winkeliers negeert tabaksverbod, vooral kleine supers en avondwinkels
In dit artikel:
Sinds 1 juli 2024 geldt in Nederland een verbod op de verkoop van sigaretten, tabaksproducten en vapes in supermarkten en horecagelegenheden. Uit inspecties van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) tussen juli en december 2024 blijkt dat ongeveer twintig procent van deze zaken het verbod niet naleefde. Vooral kleine supermarkten en avondwinkels vielen op met overtredingen; respectievelijk 23 en 44 procent van deze locaties kreeg een officiële waarschuwing. Grote supermarkten en horecagelegenheden deden het aanzienlijk beter. Na herinspecties verbeterde de naleving bij 73 procent van de eerder overtredende locaties. De NVWA zal nu strenger optreden door bij een eerste overtreding direct boetes uit te delen, waar tot nu toe alleen waarschuwingen werden gegeven.
Door het verbod verloren circa 6.000 supermarkten hun verkooprecht voor rookwaren, wat leidde tot de opkomst van 656 speciale tabakswinkels tussen 2021 en 2024. Deze nieuwe verkooppunten vestigden zich vaak dicht bij supermarkten. Hoewel de meeste winkels aan de regels voldeden, hield een derde zich niet aan het verbod op zichtbare reclame en producten door open deuren.
Daarnaast geldt al sinds 1 juli 2023 een verbod op de online verkoop van rookwaren. NVWA-inspecties bij 232 websites in 2024 resulteerden in 33 overtredingen en verwijdering van ruim 1800 socialmediaposts. De verkoop via sociale media neemt toe, wat als zorgelijk wordt gezien, mede omdat techbedrijven volgens de NVWA onvoldoende samenwerken bij het voorkomen en handhaven van overtredingen. Staatssecretaris Judith Tielen noemt deze ontwikkeling onwenselijk en maakte bekend dat de NVWA drie miljoen euro extra krijgt om handhaving, onder andere op vapes, te versterken.
Ook het rookverbod in horeca en op scholen wordt niet altijd nageleefd. Bij evenementen kreeg de NVWA 35 boetes uitgedeeld en in 35 procent van de horecagelegenheden werden de regels overtreden. Verder was bijna een derde van de schoolpleinen die rookvrij moeten zijn in 2024 niet daadwerkelijk rookvrij. Jongeren geven aan dat het kopen van vapes via sociale media relatief eenvoudig blijft, een aandachtspunt voor preventie en handhaving.