Servische wrok maakte van Mladic een held

In dit artikel:

De begrafenis van Ratko Mladic, die op 27 augustus op 84-jarige leeftijd overleed, heeft de diepe verdeeldheid in Servië opnieuw zichtbaar gemaakt. Tienduizenden Serviërs brachten eer aan de voormalige Bosnisch-Servische legerleider, die zij als een nationale held beschouwen. In Belgrado en andere steden verschenen spandoeken en muurschilderingen met lof voor Mladic, ondanks zijn veroordeling in 2021 door het Joegoslaviëtribunaal tot levenslang wegens genocide en oorlogsmisdaden. De oorlogen in voormalig Joegoslavië kostten tussen 1991 en 1995 naar schatting 160.000 mensen het leven en verdreven bijna drie miljoen burgers.

President Aleksandar Vučić kondigde aanvankelijk een staatsbegrafenis met militaire eer aan. Ook minister van Justitie Nenad Vujić verdedigde Mladic en suggereerde, in navolging van diens familie, dat hij in zijn cel in Scheveningen door medische verwaarlozing was omgebracht. Na internationale kritiek trok de regering zich gedeeltelijk terug. Een staatsbegrafenis kwam er niet, maar de uitvaart kreeg wel een nadrukkelijk militair en officieel karakter. Twee ministers woonden de dienst bij.

Het lichaam werd met een regeringsvliegtuig vanuit Nederland naar Belgrado gebracht en opgebaard in het Huis van het Leger en later in een Servisch-orthodoxe kerk. Patriarch Porfirije en een Montenegrijnse metropoliet spraken lovend over Mladic. Duizenden mensen, onder wie oorlogsveteranen, liepen langs de kist. Hij werd uiteindelijk met militaire eer begraven op de begraafplaats Topčider, naast zijn dochter Ana.

Mensenrechtenorganisaties dienden 76.000 klachten in tegen de verheerlijking van Mladic en zijn oorlogsmisdaden. De Europese Unie waarschuwde dat het verheerlijken van oorlogsmisdadigers, genocideontkenning en geschiedrevisionisme onverenigbaar zijn met Europese waarden. Volgens critici is de eerbetuiging bovendien in strijd met de Servische legerwet, omdat veroordeelde militairen hun rang en functie verliezen. De massale steun voor Mladic wordt gevoed door Servisch-nationalistische wrok, het gevoel dat Servië de oorlog door westers verraad verloor en nostalgie naar de vroegere regionale macht van het land.